Historical Influences and a Modern Alternative for Leadership Models in Central Asia

Sovyetler Birligi’nin cokusu Orta Asya’da bir cok yeni devletin ortaya cikmasina ve cesitli yonetim modellerinin olusmasina neden olmustur. 1990’lar sonrasi yonetim modelleri cesitlilik gostermesine ragmen bunlardan cok az bir kismi Samuel Huntington’in otoriter rejimlerin donusumunde Ucuncu Dalga olarak adlandirdigi yolu izlemistir. Bu tez, demokratik sistemler ve demokratik yollarla secilmis hukumetlerin otoriter rejimlere her zaman tercih edilecegini savunmaktadir. Ancak, tarihsel olarak bakildiginda Avrasya bolgesinde secimle gelen hukumetlere iliskin deneyimin cok az oldugu gorulmektedir. Bu durum Sovyetler Birligi’nin yikilmasi sonrasindaki yonetim modellerinin ozelliklerinde de gozlenmektedir. Soz konusu yonetim modelleri esasen uc tarihsel donemin etkilerinin sonucunda ortaya cikmistir. Bunlar Islam imparatorlari, Mogol Hanlari ve Rus Carlarinin (ve daha sonraki Sovyet liderlerinin) donemleridir. Bu calismada, Avrasya yonetim modellerinin tarihsel etkileri incelenmekte ve bunlarin soz konusu bolge ulkelerindeki siyasete, topluma ve ekonomik yapilara ne sekilde yansidigi tartisilmaktadir. Bu cercevede, halihazirdaki siyasi gelisim seviyeleri cercevesinde soz konusu ulkelerin, gunumuze kadar gorulen en basarili Avrasya modeli olan Turkiye’yi ve Kemal Ataturk’u ornek almalarinin, tam katilimci demokrasiye gecis veya Sovyetler sonrasi diktatorluk rejimleri alternatiflerine gore cok daha yararli olacagi belirtilmektedir.