Phthalate Esters and Their Status in Seafood Consumption

Teknolojinin gelişmesi ile birlikte kullanımı artan birçok organik ve inorganik kirletici ile kimyasal kontaminantlar hem biyolojik sistemi hem de insan sağlığını tehdit edecek boyutlara ulaşmaktadır. Fitalatlar plastik malzemelere dayanıklılık ve esneklik vermesi amacıyla kullanılan insan yapımı bileşiklerdir. Gıda ambalajları, oyuncak, kozmetik, ev malzemeleri, medikal aletler gibi birçok alanda plastik materyallerin kullanıldığı düşünüldüğünde fitalatlara ne kadar çok maruz kaldığımız ortaya çıkmaktadır. Birçok organik kirletici gibi fitalatlar da yağda çözülmekte ve su, hava ve organik yapılar sayesinde taşınabilmektedir. Plastik materyallere kovalent bağ ile bağlanmadıkları için ürünlerden çevreye yayılımı kolay olmaktadır. Sağlık riski taşıması nedeniyle gıda ile temas eden materyallerde plastik kullanımı ve fitalat esterleri içeriği yasal düzenlemelerle sınırlandırılmıştır. Su ürünleri kalıcı toksik bileşiklerin biyoakümülasyonu açısından güvenilir bir indikatördür ve insanların maruz kalma düzeyinin tespit edilmesinde kullanılabilmektedir. Gerçekleştirilen çalışmalarda diğer gıda ürünlerinde olduğu gibi su ürünlerinin de çeşitli oranlarda fitalat esterleri içerdiği ortaya konulmuştur. Farkında olmadan yoğun miktarda maruz kaldığımız fitalat ve fitalat esterleri konusunda üretici ve tüketicilerde bilinçlenme sağlanması gerekmektedir.