THE REFLECTION OF ALCOHOL PROHIBITION WITH ANECDOTES WAS APPLİED İN OTTOMAN STATE

Halk edebiyati urunleri icerisinde yer alan fikralar, halkin degerlerini ve inanclarini yansitmada etkin role sahiptir. En eski donemlerden gunumuze kadar Turk halkinin dunya gorusunu, yasam felsefesini, zevkini yansitmakta onemli bir yer tutan fikralar, konulari ve anlatim sekilleriyle halkin mizahi yonunu ortaya cikarmakta, halki guldururken dusundurmektedir. Fikralar ayni zamanda insan hayatina renk katmakta ve iletisimi zenginlestirmektedir. Fikralar, yogun bir anlatim gucune sahiptir. Bazen saatlerce anlatilacak konularin sadece bir fikrayla ozetlendigi gorulebilir. Fikralar, yasanan hayattan izler tasimaktadir. Gunluk hayatta karsilasilabilecek olaylarin hemen hepsini fikralarda gorebilmek mumkundur. Diger konular gibi siyasi ve sosyal konular da fikralar icinde yer almaktadir. Donemin devlet adamlari, bu devlet adamlarinin yonetim anlayislari ve halkin bu konulara bakisi/degerlendirmeleri fikralarda rahatlikla gorulmektedir. Bu yonuyle fikralarda insan-toplum-devlet iliskileri belirgin bir sekilde yer tutmaktadir. Cogu fikranin konusunu yoneten sinif ile yonetilen sinif arasinda yasanan olaylar/catismalar olusturmaktadir. Yoneten-yonetilen iliskisinde yasanan ve cogunlukla yonetilen grubun yaninda olup onlarin sikintilarini dile getiren olaylar, her daim insanlarin ilgisini cekmistir. Halk; cekindigi, korktugu ya da dile getiremedigi konulari fikra kahramanlarinin agzindan soylemektedir. Toplumdaki adaletsizlik, haksizlik, cahillik, baski, yasak, din istismari gibi konular, fikralarda elestirilmekte ve bu yanlislardan hareketle kissadan hisse cikarma hedeflenmektedir. Bu calismada Osmanli Devleti’nde -ozellikle duraklama doneminden itibaren- yogun sekilde uygulanmaya calisilan icki yasaginin halka yansimasi, yasagin uygulanmasinda karsilasilan guclukler ve uygulanan cezalar, donemin onemli tiplerine (Bektasi ve Bekri Mustafa) bagli olarak anlatilan fikralar ekseninde incelenmeye ve degerlendirilmeye calisilmistir.