THE CONSTRUCTION OF DARÜLACEZE WHICH WAS FROM CHARITY ORGANIZATIONS OF ABDÜLHAMİD THE SECOND AND THE WORKS OF HALİL RIFAT PASHA

II. Abdulhamid devrinde 1877-78 Osmanli-Rus savasindan sonra basta Balkanlar olmak uzere kitleler halinde Musluman ahali Osmanli topraklarina hicret etmisti. Bu muhacirlerin icinde kimsesiz, yasli, dul sakat, hasta ve cocuklarin onemli bir kismi Istanbul’da dilencilik yaparak hayatlarini idame ettiriyorlardi. Bunlarin bir kismi calisacak durumda oldugu halde dilenciligi tercih ediyorlardi.  Abdulhamid bu yardima muhtac Musluman ve Gayr-i Muslim aceze icin Darulaceze adinda din ve milliyet farki gozetmeyen bir yardim muessesesi kurmaya karar verdi. Muessesenin insasi ve isletilmesi isi Dâhiliye Nezaretine havale edilmisti. O tarihlerde Dâhiliye Naziri olan Halil Rifat Pasa da bu muessesenin Yapi Komisyonu Baskani olarak hizmet vermisti. Valilik yaptigi donemlerde bayindirlik alaninda yaptigi calismalarla hakli bir sohrete sahip olan Halil Rifat Pasa bu muessesenin yapim isini ustlenmisti. Basta padisah olmak uzere Muslim ve Gayr-i Muslum vatandaslarin yardimlariyla 1500 ihtiyac sahibine hizmet vermek uzere insa edilen bu muessesede Cami, Kilise ve Havra yan yana bulunuyordu. Bir hosgoru ve merhamet evi olan Darulaceze’de iki hastane ve cesitli sanat dallarinda egitim veren atolyeler de bulunmaktaydi.  Gunumuzde hala hizmetine devam eden Bu muessesenin yapiminda donemin Dâhiliye Naziri ve acilista ise Sadrazam olan Halil Rifat Pasa’nin buyuk emegi olmustur. Bundan dolayi Darulacezenin girisinde onun bustu ve altinda da Darulaceze’nin banisi yazisi kaydedilmistir.