THE APPROACH OF ATATÜRK TO RELATIONS BETWEEN TURKEY AND ALBANIA BEFORE THE PROCLAMATION OF MONARCHY, IN THE LIGHT OF THE DIARIES OF RAUF FICO, THE MINISTER PLENIPOTENTIARY OF ANKARA

Arnavutluk Ankara Orta Elcisi Rauf Fico’nun gunlukleri, bize bugune kadar literaturde rastlanmayan bircok faydali bilgi vermektedir. Calismanin amaci, Ataturk’un, Arnavutluk-Turkiye ve Arnavutluk-Italya iliskileri hakkindaki goruslerini ve Ankara’daki Arnavutluk elcisine verdigi Arnavutluk’un Italya’nin bagimliligina nasil girmeyecegi konusundaki onerilerini ortaya koymayi amaclamaktadir. Bu arastirma Ankara’nin Arnavutluk Orta Elcisi Fico’nun gunlukleri uzerine kurulmustur. Calisma, iki bagimsiz ulke arasindaki iliskileri incelemekten ziyade, Arnavutluk’un Turkiye ile iliskilerinde Italya’nin etkisi ile sinirlandirilmistir. Resmi egitimini Osmanli Imparatorlugunda tamamlayan ve kaymakamlik gibi onemli mulki (burokratik) gorevlerde bulunan, Arnavutluk’un bagimsizligini kazanmasindan sonra Arnavutluk Hukumeti’nde onemli bir diplomat olarak gorev alan Fico’nun gunlukleri, 1925-1928 yillari arasinda Cumhuriyet rejiminin devam ettigi Arnavutluk’un Turkiye ile ve ayni zamanda Italya ile olan iliskileri hakkinda oldukca fazla bilgi vermektedir. Fico’nun gunlukleri, Turkiye ve Arnavutluk’un yakin iliskileri hakkinda ve 1928 yilinda Arnavutluk Krali Ahmet Zogu’nun ilan ettigi Cumhuriyet rejimini yikmasina kadar, Mustafa Kemal Ataturk’un bu iliskiye verdigi onem hakkinda da bilgiler vermektedir. Fico’nun gunlukleri, Istanbul’daki Ortodoks Arnavutlarin sorunlari, Kosova’daki Arnavutlarin durumu, Camerya Arnavutlarinin mubadelesi, Turkiye’nin reformlari, Ataturk’e Izmir suikasti girisimi ve Nutuk’un yazimi ana temalariyla ilgili zengin bilgiler icermektedir. Unutulmamalidir ki, bu calismanin kapsami, Ankara’da bulunan Arnavut diplomat Fico araciligi ile Italya’nin bagimliligindan kurtulmasi icin Arnavutluk Hukumetine Ataturk’un yaptigi oneriler ve Italya’nin Arnavutluk, Turkiye uzerindeki tutumu ile ilgili ongorulerle sinirlandirilmistir.