Hatîb el-Bağdâdî’nin el-Fasl li’l-Vasli’l-Müdrec fi’n-Nakl’i Bağlamında Müdrec Hadisler ve Değeri

Islam’in ikinci kaynagi Sunnet’in yazili vesikalari olan hadislerin sihhatinin tesbiti son derece onemlidir. Hadis Usulu alimleri sihhat acisindan hadisleri Sahih, Hasen ve Zayif diye kategorilere ayirmislardir. Bir hadisin isnadina, metnine ya da hem isnad hem de metnine râvisi tarafindan yapilan ilaveye idrâc ve bu sekilde rivayet edilen hadislere de mudrec hadis adi verilmektedir. Âlimler tarafindan zayif hadisler icerisinde ele alinan mudrec hadisin bilinmesi, nerede ve nasil bir idrâcin oldugunun tespit edilmesi, hadis ilmi acisindan oldukca onemlidir. Cunku râvilerin sozuyle Hz. Peygamber'in sozunun birbirinden ayirt edilmesi gerekmektedir. Nitekim bazen hadiste gecen râviye ait bir soz, Hz. Peygamber’e ait zannedilmis ve buna gore farkinda olunmadan hadisten, râvinin sozuyle hukum cikarilmistir. Bunun sonucunda da bazi mudrec hadisler, fikhi ve itikâdi konularda onemli problemlere yol acmistir. Dikkat edilmesi gereken nokta da detayli bir arastirma yapmadan bir hadiste idrâcin meydana gelip gelmedigini anlayabilmenin oldukca guc oldugudur. Bu acidan mudrec konusu, isnâd ve metin tenkidi ile yakindan ilgilidir. Bu calismamizda mudrec hadis hususunda karsimiza cikan ilk mustakil eser olan Hatib el- Bagdâdi’nin, “el-Faslu li’l- Vasli’l- Mudrec fi’n-Nakl” isimli eseri baglaminda konuyu incelemeye calistik. Calismamizda idrâc ve mudrec hadisin tanimi, idrâcin sebepleri, cesitleri, tesbit yontemi, hukmu ve degeri hakkinda bilgiler verilip, ornekler sunulmustur.