Yunus Emre Divanı’ndaki Ayet ve Hadis İktibaslarının Söz Dizimindeki Yeri

Edebiyat ve dil tarihimiz acisindan buyuk onem tasiyan, soylemini ve soylem guzelligini kaybetmeden yasadigi devirden gunumuze kadar ulasan, tasavvufu kendisine siar edinmis sairimiz Yunus, dilin butun imkânlarindan yararlanarak duygu ve dusunce dunyasini Divan’inda vucuda getirmistir. Oldukca sade bir dil kullanan yapmacikliktan uzak, milli bir duyusla siirlerini dile getiren Yunus’un beslendigi asil kaynak tasavvuftur. Onun dunyasini “Allah aski, tevhit dusuncesi, ahlak ve gelenek” gibi dort onemli mevhum olusturur. Yunus, siirlerinde bu duygu ve dusunceleri dile getirirken Islam kulturunun tefsir, edebiyat, cografya, astronomi gibi cesitli dallarindan ve ozellikle Kur’an-i Kerim, ayetler ve hadis-i seriflerden istifade etmis, bunlari kendi dili ve terminolojisi icerisinde ustaca kullanmistir. Bu buyuk Turk-mutasavvifi, Divan’inda iktibas ve telmih yoluyla bircok ayet ve hadise yer vermistir. Hatta onun her siirinin bir ayet ve hadis ile beslendigini soylemek mumkundur. Calismamizda Yunus Emre’nin ayet ve hadislerden yaptigi bu iktibaslar aciklanarak, bunlarin cumle icerisindeki yeri uretici-donusumsel soz dizimi ilkeleri isiginda incelenecektir.