Dayanıklı R55 (6AL/6VS) Translokasyon Hattı İle Lokusa Özel SSR Markerleri Kullanılarak Endemik Tir Buğday (Triticum aestivum L. ssp. vulgare Vill. v. Leucospermum Körn) Genotipinin Yr-26 Sarı Pas Hastalık Direncinin Değerlendirilmesi

Bugday, dunyadaki en onemli besin urunudur ve insan yerlesiminden bu yana onemli bir urun olarak yetistirilmektedir. Endemik bugday genotipleri, hastaliklara karsi direnc acisindan farkli kaynak genlerine sahip olabilirler. Bununla birlikte, bircok ciftci ulusal ve uluslararasi islah programlarindan cikan modern cesitleri yetistirmektedir. Onceki calismalar, bu cesitlerin bazilarinin bir veya daha fazla hastaliga karsi direncinin olmadigini gostermistir. Bu nedenle, cesit zenginligi programi yerel ve egzotik bugday cesitlerinin potansiyel donor ebeveynleri olarak degerlendirilmesine yonelik bir girisimdir. Bu calisma icin Turkiye’de Van ve cevresinde siklikla yetistiriciligi yapilan lokal bir genotip olan Tir Bugdayinin sari pas direnci molekuler duzeyde incelenmistir. Basit ve pratik bir yaklasim olarak Xgwm (Gatersleben wheat microsatellite) ve Xbarc (Beltsville agricultural research) tarafindan belirlenmis YR direnc genleri ile baglantili oldugu bilinen ve kromozom uzerindeki ilgili gen bolgeleri ile yakin iliskili olan SSR markerleri ile hastalik direnc genlerine sahip sari pasa dayaniklilik geni Yr-26’yi barindirdigi bilinen R55 (6AL/6VS) translokasyon hatti ile Yr-1, Yr-7, Yr-3a ve Yr-4a dayaniklilik genlerini tasidigi bilinen yakin izogenik hatlar bakimindan incelenmistir. Gozlenen pas okumalari sonucu Cobb skala degeri “MS” orta duyarli olarak belirlenmistir. Kullanilan SSR primerleri toplam 212 polimorfik bant vermis ve Ortalama polimorfik bant sayisi primer basina 5.2 olurken, degerlendirmeye alinmis primerlerin polimorfik bilgi icerikleri ise 0.37 ile 0.41 arasinda degisiklik gostermistir. Lokal Tir genotipinin Yr-2 ve Yr-3b,4b dayaniklilik genlerini barindirdigi bilinen genotiplerle yakin ilgisi oldugu belirlenmistir.