Reflexion of the archetype concept in Carl Gustav Jung’s theory of analytical psychology to the literature

Gunumuzde her disiplin hem kendi icinde tutarli bir butun olusturmakta hem de farkli alanlar ile etkilesim icerisine girmektedir. Bu etkilesim cercevesinde farkli disiplinler arasinda bilgi ve yontem alisverisinin gerceklestigi gorulmektedir. Her sanat dalinin kullandigi malzeme birbirinden farklidir. Bu sanat dallari arasinda yer alan ve malzemesi dil olan edebiyatin kokeni ise cok eskilere dayanir. Cag ya da yazar farki gozetmeksizin ortaya konulan eserlere bakildiginda esas olan unsurun insan oldugunu soylemek mumkundur. Insani temel alan edebiyata yeni bir bakis acisi kazandiran disiplinlerin basinda psikoloji bilimi gelir. Her iki disiplinin de kullandigi yontemler insani anlamaya ve anlatmaya yoneliktir. Edebiyat incelemelerinde kullanilan psikoloji bilimi, eser ve yazara yonelik cozumlemeleri icermesi bakimindan onemlidir. Bu cozumlemelerin biri de Carl Gustav Jung’un temellendirdigi arketipsel elestiri yontemidir. Jung, kokeni gecmisten gunumuze dek uzanan ve her insanin kolektif bilinc disinda yatan bir mirastan soz eder. Ilk ornek, ilk model olarak gorulebilecek bu mirasa arketip adini verir. Her bireyin farkinda olsun ya da olmasin bu mirasi tasidigini belirtir. Jung, bu miras icerisinde golge, persona, anima, animus, buyukanne, yasli bilge, hilebaz arketiplerine onem verir.