Doğu Anadolu’da Kara Koyunlu- Timurlu Mücadelesi ve Eleşkirt Meydan Muharebesi
Author(s) -
Erol Keleş
Publication year - 2017
Publication title -
vakanüvis uluslararası tarih araştırmaları dergisi/vakanüvis-uluslararası tarih araştırmaları dergisi
Language(s) - Turkish
Resource type - Journals
eISSN - 2149-9535
pISSN - 2636-7777
DOI - 10.24186/vakanuvis.356279
Subject(s) - humanities , art , ancient history , history
Timur’un bati seferleri sonucunda Azerbaycan ve Dogu Anadolu topraklari Kara Koyunlu hâkimiyetinden cikmisti. Timur’un olumunden sonra vasiyet uzere bahsi gecen topraklarin sahibi olan Timur’un torunu Ebu Bekir ile diger torunu Omer Mirza arasindaki surtusmeler Kara Koyunlu hukumdari Kara Yusuf tarafindan ziyadesiyle degerlendirildi. 1407 ve 1408’de Timur’un torunu Ebu Bekir’e karsi kazandigi iki buyuk zafer sonucunda Dogu Anadolu, Azerbaycan ve Irak-i Acem bolgeleri Kara Koyunlu hâkimiyeti altina alindigi gibi Kara Koyunlu devleti de kesin olarak kurulmustu. Boylece Timur’un olumunden kisa bir sure icinde kurmus oldugu imparatorlugun bati topraklarinin buyuk kismi elden cikmis oldu. Bu buyuk zaferlerin hemen ardindan Kara Yusuf bir donem kader arkadasligi yaptigi Ahmet Celayir’i yenerek ortadan kaldirmis ve Ilhanli mirasinin da varisligini Oglu Pir Budak’a kazandirmisti. Turkmen Yusuf Bey’in once Timurlu mirzalarini yenmek ve ardindan Celayirli Ahmet’i ortadan kaldirmak suretiyle Azerbaycan’a hâkim olunca, Timurlularin tehlikeli bir komsusu haline gelmisti. Şahruh ise doguda durumunu saglama almis ve artik Kara Koyunlularla yakindan ilgilenmenin zamani geldigini dusunmeye baslamisti. Evvela Kara Yusuf tarafindan oldurulen abisi Miransah’in intikaminin alinmasi gerekiyordu. Diger taraftan Iran Mogollarinin merkezi durumundaki bolgenin sembolik onemi vardi. Timur’un Sultaniye’yi fethinden itibaren hanedan Ilhanlilarin mirasini devraldigi iddiasindaydi. Bu Şahruh icin onemliydi. Cunku kendisi de Ilhanli unvanlarini benimsemis ve Iran’da Mogol geleneklerini uygulayan Gazan Han’i taklit ediyordu. Kazvin ve Sultaniye gibi ticari onemi olan sehirleri ise kendi topraklarinin bir parcasi sayiyordu. Bolgede tek hâkim durumuna yukselen Kara Yusuf, bu duruma son vermek isteyen Şahruh’un karsisina cikmaya hazirlanirken vefat edecektir. Ancak Kara Yusuf’un ogullarinin hayattayken bolgedeki hâkimiyetini tehlike altinda hisseden Şahruh, onlari ortadan kaldirmadan bunun mumkun olamayacagini biliyordu. Bu sebeple geri donmeden Kara Koyunlulara buyuk bir darbe indirmek icin hazirliklara baslarken Iskender Mirza ve kardesi Ispend Mirza ise birleserek Eleskirt civarinda savas vaziyeti alacaklardir. Şahruh savasi kazanmasina ragmen Mirzalari ele geciremeyecek ve Kara Koyunlular Timurlular icin tehlike olmaya devam edecektir.
Accelerating Research
Robert Robinson Avenue,
Oxford Science Park, Oxford
OX4 4GP, United Kingdom
Address
John Eccles HouseRobert Robinson Avenue,
Oxford Science Park, Oxford
OX4 4GP, United Kingdom