Türkiye'de Gelirin Gıda Tüketimi Üzerindeki Etksi

Tuketici davranislarini anlamaya yonelik calismalar ozellikle ulkelerin refah politikalarini degerlendirme acisindan onem arz etmektedir. Bu dogrultuda gelirin insanlarin gida tuketimlerini etkilemeye yonelik onemli duzeyde calisma gerceklestirilmistir. Gida harcamalarinda gelirin etkisinin incelenmesi, gida guvenligi kapsaminda yoksul hanelerin davranislarinin incelemesi acisindan onemlidir. Her ne kadar zaman icerisinde onemli duzeyde calisma yapilsa da, bu calismalarin bircogu ulke toplaminda zaman serisi verilerini kullanmislardir. Gunumuzde gelisen hanehalklari veri setlerine bagli olarak gozlem sayisi artmis ve daha tutarli sonuclar elde edilmeye baslanmistir. Gelirin gida tuketimleri uzerindeki etkisinin incelenmesinde Turkiye onemli bir ulkedir. 2002-2017 yillari arasinda reel anlamda gelir yaklasik olarak %85 artmistir. Bu gelir degisiminin hanelerin gida tuketimlerini nasil etkiledigine dair calismalarin yapilmasina ihtiyac bulunmaktadir. Bu dogrultuda bu calismanin amaci Turkiye’de gelirin gida tuketimi uzerine etkisini olcmektir. Calisma kapsaminda TUIK tarafindan toplanan Hanehalki Butce Anketi verileri kullanilmistir. Odaklanilan zaman donemi 2002-2017 yillari arasidir. Veri gozlemi yaklasik 175 bin hanedir. Yontem olarak en kucuk kareler, iki asamali en kucuk kareler, dilim regresyon ve icsel dilim regresyon yaklasimlari kullanilmistir. Calismanin baslica bulgularina gore gelir artikca hanelerin butce icerisindeki gida harcamalari payi azalmaktadir. Bu durum kullanilan yontemden bagimsizdir. Ayrica dilim regresyon sonuclarina gore haneler yoksullastikca gelirin gida harcama payi uzerindeki negatif yonlu etkisi artmaktadir. Bu durum ozellikle gelir degiskeninin harcama degiskeni icin arac degisken olarak kullanildigi icsel dilim regresyon yaklasiminda net bir sekilde gorulmektedir. Marjinal etkinin gosterilmesi icin hesaplanan esneklik degerlerinde ise icselligin dikkate alinmasi yoksullar icin gelirin gida tuketimi uzerindeki etkisini icselligin ihmal edildigi hesaplamalara gore azaltmaktadir.