National pharmacovigilance system and the role of family physicians

61 T edavi amaçl› kullan›lan t›bbi ürünlerin kendilerinin de bafll› bafl›na sorunlara yol açt›¤› eski ça¤lardan beri bilinmektedir. Bu tür t›bbi ürünlerin sa¤l›k sorununa daha az yol açan›n› keflfetmek için insano¤lu büyük çaba içerisinde olmas›na ra¤men, bu konuda henüz tam olarak baflar›l› oldu¤u söylenemez. Üstelik sorunun boyutu her geçen gün art›fl göstermektedir. Talidomide ba¤l› fokomeli facias›n›n yaflanmas›n› takiben geçen 50 y›lda ilaç güvenlili¤i konusunda önemli ilerlemeler kaydedilmifltir. Ancak günümüzde ilaca ba¤l› sorunlar›n, hatta ölümlerin, yol açan di¤er nedenler s›raland›¤›nda bunlar aras›nda ilk s›ralara yerleflmifl olmas›, bu konudaki ilerlemelerin yetersiz oldu¤unu düflündürmektedir. Bu olumsuz tablo, ilaç güvenlili¤i konusunu, dünya genelinde ilgili kamuoyunda güncel tart›flma konular› aras›na sokmufltur. Konuyla ilgili yap›lm›fl baz› analizlere göre örne¤in Amerika Birleflik Devletleri’nde ölüm nedenleri aras›nda advers etki (AE)’lere ba¤l› sorunlar›n 4 ile 6. s›ralarda yer ald›¤›, y›lda 1.5-2 milyon kiflinin ise bu sebeplere ba¤l› olarak hastanelere baflvurdu¤u bildirilmektedir. Yine ayn› ülkede yap›lm›fl baflka çal›flmalar›n sonuçlar›na göre 1998-2005 y›llar› aras›nda AE’lere ba¤l› sorunlar›n 2.6 kat; ölümlerin ise 2.7 kat art›fl kaydetti¤i ve sa¤l›k harcamalar› aras›nda AE’lerin tedavi maliyetinin ilk s›ralara kadar yükseldi¤i rapor edilmektedir. Bu sorunlar›n önemli bir bölümünün “önlenebilir” oldu¤u yönündeki görüfller dikkate al›nd›¤›nda, konunun önemi daha iyi anlafl›lmaktad›r. Yukar›da verilen örneklerdekilere benzer fleklide, Türkiye’de ilaca ba¤l› sorunlar›n kapsaml› flekilde araflt›r›ld›¤› çal›flmalara rastlanmamakla birlikte, bu sorunun daha az olabilece¤i kanaatini uyand›racak somut deliller Ulusal ilaç güvenlili¤i izlemi sistemi ve aile hekimlerinin rolü Türk Aile Hek Derg 2009; 13(2): 61-63 T›pta Gündem | Current Agenda in Medicine doi:10.2399/tahd.09.061