Yeşilırmak Havzası Çakmak Barajı Rezervuarındaki Sediment Birikiminin Araştırılması

Barajlarin ekonomik omru, havzasindan gelen sediment yukune gore belirlenmektedir. Baraj omrunu sonlandiran en buyuk faktor, akarsu tarafindan tasinan kati maddelerin (sediment, rusubat, cokelti maddesi) baraj rezervuarinin olu hacmini doldurmasidir. Bu calismada, Yesilirmak Havzasi Abdal akarsuyu uzerine insa edilmis Cakmak Barajindaki sediment birikimi incelenmistir. Baraj rezervuarinin 1988 ve 2014 yillarina ait batimetrik haritalarindan yararlanilarak NetCad 7.6 programi ile belirli araliklarla boykesitler alinmis ve taban profilleri cizilmistir. Cizilen rezervuar taban profillerinden sediment etkisiyle olusan kot farklari tespit edilmistir. Ayrica, kot-alan-hacim yontemi kullanilarak, 26 yillik surecte rezervuar olu, aktif ve toplam hacminde yer alan suyun hacimsel ve alansal olusan kaybi hesaplanmistir. Sonuc olarak, baraj hacminin sediment ile dolan hacmi elde edilmistir. Elde edilen bulgulardan, sediment birikimi nedeniyle rezervuar tabaninda 10 metreye kadar yukselmeler meydana geldigi gorulmustur. Barajin faydali omrunu belirleyen olu hacminin yaklasik olarak %30’unun sediment ile doldugu belirlenmistir.