Fenomenologie en de transformatie van de moderne roman.

Het ontstaan van de moderne roman wordt doorgaans in verband gebracht met een nieuwe opvatting van realisme dat niet langer gebaseerd is op het ontologische statuut van universele begrippen, maar op de ervaring van het individuele, alledaagse leven. De opkomst van de moderne roman en diens succes in de moderniteit lijken op die manier geïnspireerd te worden door een fenomenologische houding avant la lettre. Niet langer de vooraf gegeven metafysische orde, zoals die bijvoorbeeld nog werkzaam is in Dantes Goddelijke komedie, is bepalend voor het ontsluiten van de wereld, maar wel de lotgevallen van de mens in de wereld en de nauwkeurige beschrijving van de individuele bestaanservaring, zoals bijvoorbeeld in Goethes Leiden des jungen Werthers. Toch heeft die ontwikkeling van de moderne roman het onderscheid tussen filosofie en literatuur, tussen het rationeel beargumenteerde discours, dat op zoek gaat naar zekere kennis en conceptuele helderheid, en het literaire proza, dat de lotgevallen van de individuele mens beschrijft, niet als zodanig in vraag gesteld, tenzij in de kortstondige periode van de vroege romantiek in Duitsland die in de opkomst van het romaneske de vermenging van alle genres verwelkomde.