70 jaar Fotoclub Vooruit Gent

De fotografie, en haar rechtstreekse erfgenaam de film, is ongetwijfeld één der meest fascinerende gegevens van onze moderne industriële cultuur. Eeuwenlang was de mensheid niet bij machte haar visuele herinnering anders dan bij benadering vast te leggen of op te tekenen, vanaf de grotten van Lascaux, over onze Vlaamse primitieven tot en met de romantische verdichtsels van het begin van de negentiende eeuw. Met de uitvinding van de fotografie in het midden der negentiende eeuw werd onze blik op de werkelijkheid niet langer vertroebeld: het realisme deed daarmee, ook als kunsten literair genre zijn intrede, althans zo dacht men aanvankelijk in kringen van fotografen, waar men zich nog niet bewust was van het feit dat de fotografie zich bij uitstek leende tot vervalsing, minstens vertekening van de werkelijkheid. Fotografie werd niet alleen een middel tot beeldende verslaggeving, al vlug werd het ook een middel tot propaganda. Roger Fenton, de man die met zijn rijdende donkere kamer de Krimoorlog van 1855 versloeg, was zich daar misschien nog niet van bewust. Het merendeel van zijn opnamen betrof immers groepsen individuele portretten, en "scènes uit het kampleven" die eerder de gemoedelijke kameraadschap van een jamboree van scouts dan de gruwel van de oorlog suggereerden. Maar een fotodocument als "De Vallei van de schaduw van de dood", een enge vallei bezaaid met honderden kanonskogels na de beroemde charge van de lichte brigade, legt toch reeds de link met de moderne oorlogsverslaggeving. Na de Commune van Parijs van 1871 werden trucages gepubliceerd over de "moorderijen zogenaamd door Communards" begaan. Deze voor de toeschouwer van vandaag al te doorzichtige trucages zijn waarschijnlijk het eerste voorbeeld van hoe fotografie ook als een wapen in de politieke strijd in casu tegen de opkomende socialistische arbeidersbeweging kan worden gebruikt.