OSMANLI SON DÖNEM ÇOCUKLARA YÖNELİK YAZILMIŞ BİR İLMİHAL ÜZERİNE İNCELEME (MÜSLÜMAN ÇOCUK YENİ İLMİHALİ ÖRNEĞİ)

Ikinci Mesrutiyet donemi siyasi, sosyal, kulturel anlamda Osmanli Devleti’nin calkantili ve en karmasik  gecirdigi donemlerden biridir. Her anlamda yeni atilimlar yapilmaya baslanmis, olusturulan gruplarla birlikte gelisme ve degismeler gorulmustur. Yazili basinda artis fikirlerin serbestce ifade edilmesine ve yayginlastirilmasina imkân tanimistir. Gazete ve dergilerin cogalmasi, halka yonelik kitaplardaki cesitlilik de bunlar arasinda sayilabilir. Ayrica egitim alaninda bati tarzi okullarin acilmasiyla birlikte, egitimde modernlesme ve degismelerin goruldugu bir donemdir. Modern tarzdaki okullar, egitim ogretim yontemlerin, ders arac gereclerinin gelismesine de etki etmistir. Bati tarzdaki okullarla birlikte din egitiminde de duzenlemeler yapilmasi gundeme gelmis, 1904 tarihinde, hukumet tarafindan hazirlanan bir teklifte, Musluman mekteplerinde yapilan egitimin dini his ve inanclari kuvvetlendirecek sekilde yapilandirilmasi istenmis, ibtidai mekteplerle rustiyelerde Islâm ogretimine ozellikle onem verilmesi, idadilerde ve yuksekokullarda dini ve ilmi gelismelerin birlikte yurutulmesi, Islâm dinine aykiri konular iceren cesitli tercume kitaplarinin yasaklanmasi konulari uzerinde durulmustur. Bu donemde ozellikle iptidai ve rustiye mekteplerinde okutulmak uzere ilmihallerin yazildigi bilinmektedir. Bu calismada II. Mesrutiyet doneminde yazilmis olan bu tur ilmihaller icerisinden Osmanlica “Musluman Cocuk Yeni Ilmihali” (1910/1911) incelenecektir. Calisma kapsaminda ilmihalin donemin egitimde yenilesme hareketleri icerisinde nereye oturdugu sorgulanacak, icerik ve yontem acisindan degerlendirilecektir. Cocuklara yonelik yazilmis olan bu ilmihalin yetiskin ilmihallerinden farki ya da benzestigi noktalar tespit edilerek yorumlanacaktir.