Evaluation of Relations Between Factors Affecting Traffic Accidents by PCA Biplot Analysis Method

Trafik kazalari Turkiye’de en onemli sorunlar arasinda yer almaktadir. Trafik kazalari cok sayida can ve mal kaybina neden olmakta ve toplum ustunde olumsuz sosyal ve psikolojik etkiler yaratmaktadir. Olumlu veya yaralanmali kazalara neden olabilecek durumlarin belirlenmesi, koruyucu, uyarici ve onleyici tedbirlerin alinmasi icin oldukca onemlidir. Bu sebeple trafik kazalarina neden olan parametreler arasindaki iliskilerin degerlendirilmesi gerekmektedir. Degisken sayisinin ikiden fazla olmasi halinde, cok degiskenli verinin gorsel sekilde aciklanmasi oldukca karmasiktir. Cok degiskenli veri setinin geometrik olarak daha az boyutta yorumlanmasinda biplot analiz yontemi oldukca kullanislidir. Bu makalede, yedi farkli bolunmus karayolundaki trafik kazalari veri seti Temel Bilesenler Analizi (TBA) biplot yontemi ile degerlendirilmistir. Bu calismanin amaci, olumle ve yaralanmayla sonuclanan trafik kazalarina neden olan parametreler arasindaki iliskilerin arastirilmasidir. Elde edilen sonuclar gun (gece), gun (gunduz), cok aracli, tek aracli, kaza tipi (yoldan cikma), kavsak yok ve kavsak var parametrelerinin olumlu ve yaralanmali kazalarda en onemli parametreler oldugunu gostermektedir. Trafik kazalarina etki eden parametreler arasindaki iliskilerin biplot yontemi ile degerlendirilmesi, trafik kazalarini azaltici ve onleyici tedbirlerin gelistirilmesine katki saglayacak ve gelecekte yapilacak calismalara onemli bir zemin olusturacaktir.