Türkiye Tohumculuk Sektöründeki Gelişmeler ile Bu Gelişmelerin Sertifikalı Tohumluk Kullanımına ve Verim Üzerine Muhtemel Etkileri

Insan ve hayvan beslenmesi icin tarimda verim ve uretimin artirilmasinda, en onemli teknolojik girdi tohumdur. Bitkisel uretimde ustun nitelikli tohum kullanilmasi kendine dollenen turlerde %20-30’luk, yabanci dollenen turlerde kullanilan hibrit tohumluklarla ise %100’un uzerinde bir verim artisi saglanabilmektedir. Verimlilik ve uretimde son derece onemli olan tohumun bu ozelliginin tarimda kullanilabilmesi ise tohumculuk sektorunun gelismesi, kamu ve ozellikle de ozel sektor icin gerekli olan yapisal ve yasal duzenlemelere ve yatirimlara baglidir. Ulkemizde 1980’li yillara kadar kamu agirlikli, 1985’li yillardan itibaren ozel sektorun de yer aldigi, bilimsel ve teknolojik gelismeler, tohum sistemlerindeki degisimler esas alinarak dunya ile butunlesmeyi hedefleyen tohumculuk politikalari benimsenmistir. Bu cercevede 2004 yilinda “Yeni Bitki Cesitlerine Ait Islahci Haklarinin Korunmasi” ve 2006 yilinda “Tohumculuk” kanunlarinin kabulu ile Turk tohumculuk sektoru onemli ivmeler kazanmis ve yeniden yapilanmaya baslamistir. Tohumculuk sektorundeki gelismelere bagli olarak ulkemizde sertifikali tohumluk uretim ve kullanimi yillar icinde artmistir. Sertifikali bugday tohumluk uretimi 1996 yilinda 110 bin ton iken 2013 yilinda 421 bin tona ulasmistir. Ozel sektor tohumculugundaki gelisme daha hizli olmus ve 1996 yilinda sertifikali tohumluk bugday uretimindeki payi %4 den 2013 yilinda %58’e yukselmistir. Sertifikali tohumluk kullanim desteginden 2005 yilinda 5.4 milyon da alan yararlanirken 2013 yilinda ise 15.5 milyon da alan sertifikali tohumluk kullanim desteginden faydalanmistir. Turkiye ortalama bugday verimi yillar icinde artis gostermis; 1996 yilinda dekara verim 198 kg, 2006 yilinda 236 kg ve 2013 yilinda 284 kg yukselmistir. Verimde meydana gelen bu artista sertifikali tohumluk kullaniminin etkisi goz ardi edilemez.