The Foundation of Bulgarian Exarchy and it’s Status

Osmanli Devleti, gayrimuslim vatandaslarini “Millet Sistemi” olarak adlandirilan bir hukuki yapi icerisinde idare etmekteydi. Bu sistem cercevesinde gayrimuslimler; Yahudiler, Rumlar ve Ermeniler olarak uc millete ayrilmislardi.  Yine bu yapi icerisinde tum Hristiyan tebaa Rum ve Ermeni milleti olarak ikiye ayrilmisti. Etnik olarak bu milletlerden olmayan Hristiyan topluluklar da inanclarina gore Rum veya Ermeni milletlerinden birine tâbi kabul edilerek, o millet icerisinde degerlendirilmisti. Kisacasi Osmanli millet sistemi etnik degil dini bir yapilanma idi ve devlet de vatandaslarini dini kimliklerini esas alarak tanimaktaydi. Ortodoks Hristiyan olan Bulgarlar da Rum milletine tâbi ve Rum Patrikhanesi’ne bagliydilar. Bu durum zamanla Rumlarin, dini yonetimi ellerinde bulundurmalarindan dolayi, Ortodoks olan diger tebaa gibi kendisine bagli olan Bulgarlara da baski ve asimilasyon politikalari uygulamalarina neden olmustu. Bulgar milleti ise bu durumdan kurtulabilmek icin Rum milletine tâbi olmaktan cikmak ve kendi milli kiliselerine sahip olmak icin mucadele edecekti. Islahat Fermani sonrasi Osmanli Devleti’nin gayrimuslimlerin idaresinde yaptigi koklu degisimler sonrasi Bulgarlarin bu mucadeleleri daha da artmisti. Netice olarak 1870 yilinda Bulgarlar, Rum Patrikhanesi’nden ayrilarak kendi milli kiliselerinin devlet tarafindan taninmasini saglamislardi. Bu makalede Bulgarlarin milli kiliselerini kurmak icin yaptiklari bu mucadeleler ve bagimsiz Bulgar kilisesinin devlet tarafindan taninmasi sonrasi yasanan gelismeler incelenecektir.