An Orientation Towards Urban Culture: The Place of Market Vendor Folklore in the Urban Culture of Trabzon

Turkiye merkezli kent kulturu arastirmalarinda kent tarihi, kent mimarisi, kent arkeolojisi ve sanat tarihi konulari oncelikle dikkate alinan konular arasinda olmustur. Kent folklorunu olusturan kulturel yaratim ve aktarim gruplari ve ortamlari henuz yeterince kesfedilebilmis degildir. Butuncul kent kulturu arastirmalarinda kent ve kentli kimligini insa eden tum bilesenlerin birlikte degerlendirilmesi gerekliligi asikârdir. Kentin tasinmaz/somut kulturu kadar kent yasamini olusturan sosyal gruplara ait gunluk surecler, uretim ve pazarlama teknikleri, kimi zaman rituel karakterleriyle dikkat ceken uygulamalar, enformel kurallar, hafiza ve paylasim alanlari, gizli diller ve jargonlar, inanis ve kabuller ve lakaplar gibi hususlar, butuncul bir bakis acisi ile degerlendirilmelidir. Bati ve Kuzey Avrupa ile Kuzey Amerika merkezli kent folkloru arastirmalarinda bu hususlarin titizlikle ele alindigi gorulmektedir. Kent kulturunun temsilcileri konumunda olan pek cok farkli zumrenin katilimiyla oldukca renkli uygulamalarin ortaya ciktigi pazar yerleri, kent dokusu icinde onemli bir kulturel sahne islevi gormektedir. Calismada Dogu Karadeniz sozlu kulturunun onemli temsil alanlarindan biri olan Trabzon’un kent kulturunde degisen sosyo-kulturel ve ekonomik yapiyla uyumlu bicimde surekliligini koruyan pazarciligin meslek uygulamalari kapsaminda gelisen kulturel hafizasi tespit edilmeye calisilmistir. Alan arastirmalari sirasinda kullanilan gozlem ve mulakat yontemleri ile tespit edilebilen nispette pazarcilarin mesleki surecler icinde yarattiklari ve icra ettikleri folklorik unsurlar, kent folkloruna etkileri de dikkate alinarak degerlendirilmeye calisilmistir. Degerlendirmeler, meslek hukukundan inanclara, iletisim teknikleri ve davranis kaliplarindan jargona kadar zengin bir icerige sahip olan pazar yerlerinin kent folklorunun dinamik temsil alanlarindan biri olmayi surdurdugunu gostermistir.