Groundnut (Arachis Hypogaea L.) Cultivation in Türkiye and Osmaniye Peanut as a Geographical Indication

Anavatani Guney Amerika olan yerfistigi (Arachis hypogaea L.) ziraat hayatinda cesitli yonleriyle one cikan bir bitkidir. Bunlardan ilki her ne kadar Turkiye’de elde edilen yerfistiginin tamami cerez olarak tuketiliyorsa da esasinda yuksek oranda yag ihtiva eden tohumlarinin yag sanayinin onemli bir hammaddesi olusudur. Elde edilen yagin kalitesinin yuksekligi ve insan sagligi acisindan onemi yerfistigina olan talebi yildan yila artirmaktadir. Bir diger onemli ozelligi ise baklagiller familyasindan olan bitkinin havadaki serbest azotu topraga baglamasidir. Bu sayede yerfistigi en ideal munavebe (rotasyon) bitkisi olarak ifade edilmektedir. Turkiye’de arasit olarak da bilinen yerfistiginin tamamina yakini Akdeniz Bolgesi’nde yetistirilmekte olup ozellikle Adana Bolumu uretimin yogunlastigi kesimdir. Uretilen mahsulun tamamina yakininin cerez olarak tuketildigi ulkemizde yildan yila uretimde kayda deger artislar gozlenmekte olup 2011 yili itibariyle Turkiye, bulundugu bolgenin en onemli ureticisi konumuna gelmis ve de Osmaniye elde edilen iyi kalitede urunuyle adeta ozdeslesmistir. Oyle ki 2002’de Osmaniye Yerfistigi adiyla cografi isaret kapsamina alinmistir. Ziraat Cografyasi kapsaminda ele aldigimiz bu calismada yerfistiginin botanik ozellikleri, ekimi ve soz konusu zirai faaliyetin ulkemizdeki dagilimiyla ticareti uzerinde durularak yapilmasi gerekenler konusunda onerilerde bulunulmustur. Ayrica bir cografi isaret olarak Osmaniye Yerfistigi tanitilmistir