The Influence of Dams on Surrounding Climate: The Case of Keban Dam

Barajlar son yillarda sadece sagladiklari faydalarla degil, cevreye etkileri ile de inceleme konusu olmaktadirlar. Hatta bazen cevreye etki bakimindan dezavantajlari avantajlarina agir basabilmektedir. Gerek sulama gerekse de enerji uretimi amacli insa edilen barajlarin cevre ve iklimsel etkileri yillardir tartisilan konulardandir. Barajlarin cevresel etkisi erozyon, ekosisteme etkisi ve siltasyon olarak yansirken, iklimsel etkisi ise barajin muhendislik acidan yanlis planlanmasina dayali olan sera gazi uretimi ve buyuk su kutlesi yuzeyi olusturmasi nedeniyle iklim parametrelerinde yarattigi yerel degisimler seklinde ozetlenebilir. Firat nehri uzerinde yer alan barajlarin projeleri 1930’lara kadar dayanmakla birlikte, bu barajlarin insalari 1970’lerden sonra baslamistir. Bu barajlardan Keban Turkiye elektrik uretiminde ve sulamada oldukca onem arz eden yatirimlardir. Calismada Keban barajinin bulundugu cevrede zamansal ve alansal olarak iklimsel bir farklilik olusturup olusturmadigi analiz edilmistir. Bu amacla, meteorolojik verilerin egilimlerini belirlemek icin non-parametrik iki method (Mann-Kendall sira korelasyon testi ve Sen’in egilim tahmini) kullanilmistir. Baraj yakinindaki ve baraja nispeten uzak istasyonlara ait meteorolojik veriler kullanilmis ve sonucta sicakliklarda zamansal; bagil nem degerlerinde ise zamansal ve alansal degisimler tespit edilmistir