Kız-Kadın Kimliğinin Oluşumu ve Kadına Bakış Bağlamında Toplumsal Algıya Yön Veren Atasözleri

Her milletin, derinligi, eskiligi, yeniligi tartisilmaksizin sosyal hayat icinde var olan veya izleri gorulen kulturel kodlari bulunmaktadir. Bu kodlar, en eski caglardan beri toplumsal algiyi yoneten ve yonlendiren gizli islevlere sahiptir. Halkbiliminin inceleme alanina giren her urun aslinda ait oldugu milletin; hayata bakisini, algisini, felsefesini, inancini, muzigini, estetik anlayisini, topyekun kulturel kodlarini tasiyip yansitmaktadir.  Fakat sozel edebiyat urunu olan atasozlerinin diger turlere gore toplumsal kimligi insa ve toplumsal algiya etki baglaminda daha belirgin bir islevi oldugu dusunulmektedir. Atasozleri, kadim zamanlardan bu yana olusmus tecrubelerin aktarilmasinda, atalarin da icinde yasadigi sosyo-kulturel ortamin getirileri dâhilinde ortaya cikmis ve sosyal psikolojiyi de yansitan vazifeler ustlenmistir. Bu acidan bakildiginda calismada, atasozlerinin incelenebilecegi onlarca husus arasindan ‘kadin’ ve ‘kadin algisi’ eksenli bir konu tercih edilmistir. Turk kulturunde kiz (bekâret olgusu) ve kadin algisi her zaman var olmakla birlikte, anaerkil bir yapidan ataerkil yapiya gecis seruveninde kadinin konumu ve toplumun kadin algisi degisip donusmus, toplumsal hayatla birlikte farklilasmis, bu degisim atasozlerine de yansimistir. Buradan hareketle en eski kaynaklardan baslamak uzere atasozu kitaplari, derleme kayitlari taranmis ve konuyla ilgili atasozleri belirlenmistir. Calismada, elde edilen veriler, ‘toplumsal bellek’-‘kulturel bellek’ ekseninde degerlendirilerek, atasozlerinin kiz-kadin kimliginin insasi ve algilanmasi bakimindan tasidigi mesajlar ile toplumun bilincaltina etki edis sekli cesitli acilardan irdelenmeye calisilmistir.