Methods Used in Urban Search and Rescue in Disasters and Evaluation of Current Approaches

Afet; deprem, tsunami, sel, heyelan, volkan patlamasi, kasirga, hortum, ucak kazalari, tren kazalari, nukleer santral kazalari, patlamalar ve teror saldirilari gibi cok sayida insanin yaralanmasi ve olumu ile birlikte ciddi fiziksel tahriplerle sonuclanan olaylar olarak tanimlanmaktadir. Deprem, teror saldirisi ve heyelan gibi olaylar sonucunda yapilarda meydana gelen cokmeler sonrasi yikilmis yapi altinda mahsur kalan insan ve hayvanlarin bulunmasi icin kentsel arama ve kurtarma calismalari onem arz etmektedir. Afetin ilk saatlerinde kentsel arama ve kurtarma calismalarinin baslamasi mahsur kalanlarin canli olarak cikarilma oranini arttirmaktadir. Ilk 24 saat sonrasi afetzedelerin hayatta olma orani %50 azalmaktadir. Ozellikle depremlerle ilgili cok sayida vaka calismasindan elde edilen verilere gore, afet sonrasi hayatta kalanlarin %50–95'i depremden sonraki ilk 24-48 saat icinde yerel halk tarafindan kurtarildigi belirtilmistir. Fakat molozlar altinda sikismis ve erisilmesi zor olan afetzedelere ulasmada profesyonel ekiplere ihtiyac duyulmaktadir. Cokmus yapi icerisindeki artci sarsintilar ve diger nedenlerden kaynakli (molozlarin kaldirilmasi veya sabitlenmesi sirasinda olusan cokmeler ve afetzede yakinlarinin enkaz ustunde yakinlarini aramasindan kaynakli cokmeler vb.) olusan ikincil cokmeler, tehlikeli kimyasal madde sizintilari, gaz kacaklari ve kazazedeye erisimdeki gecis rotalarinin dar olmasi gibi olumsuz etkenler kentsel arama ve kurtarma ekiplerinin guvenligini tehdit eden unsurlardir. Bu tehditler arama ve kurtarma personelinin kentsel arama kurtarma calismalarinda tek basina etkin ve verimli olmasini engellemektedir. Kentsel arama ve kurtarma calismalarinda yerel halk ve profesyonel ekipler ile birlikte kopekler, robotlar, sismik ve akustik (dinleme) cihazlar ve goruntuleme cihazlari gibi aktorler de rol almaktadir. Bu aktorlerin her biri farkli gorevler ile kentsel arama ve kurtarma calismalarinda etkili ve verimli olarak kullanilmakla beraber calismalarin butunsel olarak yurutulmesini saglama ve birbirini tamamlama ozelliklerine sahiptir. Bu calismada kentsel arama ve kurtarma calismalarinda gorev alan afet gonulluleri, profesyonel arama ve kurtarma personelleri, arama ve kurtarma kopekleri, dinleme ve goruntulu arama cihazlari ile robotlarin arama ve kurtarma calismalarindaki pozisyonlari incelenmistir.