Kentsel Çevre ve Sağlık Bağlamında Van Depreminden Çıkarılan Dersler

23 Ekim ve 9 Kasim depremlerinde Turkiye’nin Van Ilinde bircok insan hayatini kaybetmistir. Deprem cok kuvvetli bir sekilde hissedilmis olup, bolgede yikici hasar yaratmis ve cok sayida can kaybina yol acmistir. Van depremi gercegi kentlerin afete daha hazirlikli olmasi acisindan en yakin ornektir. Bu baglamda calismada amac, Van depreminde gozlenen problemlerin ve cikarilan derslerin kentsel cevre ve saglik acisindan ele alinmasidir. Kentsel cevre ve saglik acisindan Van depremi degerlendirilmis ve calisma degerlendirme makalesi olarak kurgulanmistir. Calisma Van depreminde yazarin gozlemleri ve ulusal ve uluslararasi literatur baglaminda ele alinmistir. Kentsel cevre ve saglik acisindan Van depremi sonrasinda afetzedelere birinci basamak saglik hizmetlerinin afetzedelere sunulmasi ve bunun surdurulebilirliginin aksadigi gorulmustur. Afetzedelerin icme suyu, gida, barinma, isinma, giysi, tuvalet, yikanma, cop – atik uzaklastirma gibi gereksinimlerinin saglikli olarak saglanmasinda sorunlar oldugu tespit edilmistir. Uygun barinma ve sanitasyon sartlarinin saglanmasinda sorunlar yasandigi ve alt yapi hizmetlerinde sorunlar oldugu gorulmustur. Bu baglamda afetlerde yasanan deneyimlerin bilgi olarak aktarilmasi, kentlerin gelecekte yasanacak depremlere hazirlikli olmak acisindan oldukca onemlidir. Kentsel cevre ve saglik acisindan depremlerde etkin planlama yapilmasi, olum ve yaralanmalar icin risk faktorlerinin epidemiyolojik analizi, depremlerde acil ihtiyac degerlendirmesi icin gerekli bilgi, kurtarma faaliyetleri, kayiplarin yonetimi, tibbi malzemeler, hastalik kontrol ve sanitasyon ve dis yardim konularinin deprem oncesi, sirasi ve sonrasinda olmak uzere afetin tum evrelerinin onceden planlanmasi gerektigi degerlendirilmektedir. Ayrica kentsel cevre ve saglik baglaminda afete hazirlikli olma noktasinda kentlerimizde veya belirlenecek ortak noktalarda kislik cadir, konteyner depolari olusturulmasi gerektigi, depolarda afetzedeler icin ve saglik personelleri icin gerekli uyku tulumu, stok imkâni bulunan malzemelerin bulundurulmasi gerektigi en onemli bulgulardir.