FIKHÎ İHTİLAFLARDA İSNADSIZ RİVAYETLERİN ROLÜ: SÜBHÂNEKE DUASINDAKİ ‘VE CELLE SENÂÜKE’ ÖRNEĞİ

Subhâneke duasi, Hz. Peygamber’in namazda Fâtiha suresinden evvel okudugu dualardan olup Hanefiler ve Hanbeliler mezkur duanin namazda okunmasini tercih etmislerdir. Temel hadis kaynaklarinda, Resulullah’in ve sahâbenin icinde ‘ve celle senâuke’ ifadesinin gectigi sekliyle Subhâneke duasini namazda okuduklarina dair birkac rivayet varsa da bunlarin isnadsiz olarak nakledildikleri gorulmektedir. Bununla birlikte hadis eserlerinde Subhâneke duasindan baska, icinde bu ifadenin gectigi iki farkli dua daha nakledilmektedir. Meshur rivâyetlerde ‘ve celle senâuke’ ifadesinin Subhâneke duasinda yer almamis olmasi sebebiyle bu duanin mezkur ifadeyle birlikte namazlarda okunup okunamayacagina dair tartismalar Hanefi fikih kitaplarinda yer almis, fakihler bu hususta birbirinden farkli gorusler ileri surmuslerdir. Ekseriyetin gorusuSubhâneke duasinin ‘ve celle senâuke’ ibaresi olmaksizin butun namazlarda okunmasi yonundedir. Diger taraftan normal namazlardan ziyade, bir duadan ibaret oldugundan cenaze namazlarinda mezkur duaya bu ifadenin eklenebilecegi gorusu, bilhassa ilmihallerde ve uygulamada adeta bir zorunluluga donusmustur. Bu calismada soz konusu duanin temel hadis eserlerindeki keyfiyeti ile Hanefi fakihlerin namazlarda okunup okunmamasi hakkindaki gorusleri, hadis ve fikih kaynaklari dikkate alinarak degerlendirilecektir.