Osmanlı Devleti’nden Türkiye Cumhuriyeti’ne Siyasal Partileşme Süreci

Osmanli Devleti’nde ilk defa siyasal hareketler Tanzimat Donemi icinde gizli olarak baslar. Siyasal hareketler I. Mesrutiyet sonrasinda cemiyetler ve dernekler seklinde ulke icinde ve disinda kurulmaya baslar. II. Mesrutiyet sonrasinda siyasi cemiyetler hizla sayilarini arttirir ve daha sonra bu cemiyetlerin bir kismi siyasi firkaya donuserek faaliyetlerini surdururler.  Osmanli Devleti’nde siyasi firkalar I. Dunya Savasi ve sonrasinda da farkli isimlerde kurularak devam eder. Turkiye Cumhuriyeti’nin kurulusundan kisa bir sure sonra Mustafa Kemal demokrasinin en onemli olcutlerinden bir olan cok partili siyasal hayat gecilmesini ister. Bu nedenle once 1923 yilinda Cumhuriyet Halk Firkasi, daha sonra 1924 yilinda Terakkiperver Cumhuriyet Halk Firkasi ve 1930 yilinda da Serbest Cumhuriyet Firkasi kurulur. Ulkenin o gunku ic ve dis meselelerinden dolayi cok partili siyasal hayata gecis saglanamaz. Turkiye’de siyasal partilesme sureci bu donemde fikri olarak yasar, fakat resmi olarak ortaya cikamaz. Turkiye’de siyasal partiler ancak 1945 sonrasi cok partili siyasal yasama gecisle resmen ve fiilen yasama gecerler.  Bu calismada Osmanli Devleti’nde siyasal hareketlerin ortaya cikisi, fikir hareketleri, siyasal cemiyetler ile firkalarin kurulusu, Milli Mucadele ve Turkiye Cumhuriyeti’nin ilk zamanlarindaki siyasi partiler ve sureci ele alinmistir.