Türkiye’de yaşam boyu kanser olma yığılımlı riskleri

Amac: Epidemiyolojik kavramlar olan yigilimli hiz ve yigilimli risk ulkemizde cok bilinmeyen, yerinde kullanilmayan kavramlardir. Bu calismada, baslica kanserlerin dort ilimizdeki yigilimli riskleri hesaplanmis ve bu kavramlarin uygun kullanimlari tartisilmistir. Yontem: Bu calismada, Cancer Incidence in Five Continents (CI5C) vol.10’da yayimlanmis olan Izmir, Antalya, Edirne ve Trabzon iline ait yigilimli insidans hizlari kullanilarak erkek ve kadinlar icin butun kanserler, erkeklerde akciger ve kadinlarda meme kanseri basta olmak uzere sik gorulen kanserler icin yigilimli riskler hesaplanmistir. Turkiye icin yigilimli riskler, Globocan 2012 tahminlerinden alinmistir. Bulgular: Baska olum nedenlerinin olmadigi, yani dogan her kisinin 75 yasina kadar yasadiginin varsayildigi hipotetik durumda, Izmir'de yasayan uc erkekten, Antalya, Edirne ve Trabzon ve Turkiye genelinde dort erkekten birisi, yasamlari boyunca herhangi bir kansere yakalanmaktadir. Bu dort ilde ve Turkiye genelinde yaklasik alti kadindan birisi yasamlarinin bir doneminde kanser tanisi almaktadir. Turkiye genelinde 25 kadindan birisi yasaminin bir doneminde meme kanserine yakalanmaktadir. Izmir’de 9 erkekten, Turkiye genelinde ise 13 erkekten birisi yasami boyunca, olduruculugu cok yuksek ancak basitce tutunden kacinarak korunabilecek olan akciger kanserine yakalanmaktadir. Sonuc: Bu calismada verilen kanser yigilimli riskleri, ozellikle birincil ve ikincil korunma calismalarinda, risk faktorlerinden kacinma, saglikli yasam davranislari edinme, taramalara katilim ve erken tani konularinda toplumsal farkindaligi artirmaya yonelik olarak arastirmacilarin, hizmet planlayici ve yurutuculerin kullanimina sunulmustur.