Nargile ve sigara içim şekillerinin ve maruz kalım oranlarının karşılaştırılması

Amac: Kuresel olarak nargile kullanicilarinin sayisi yaklasik 100 milyon kisi olmasina karsin, sigara icimi ile kiyaslandiginda nargile ile ilgili daha az bilimsel calisma bulunmaktadir. Bu arastirmanin amaci, nargile kullanimin giderek arttigi dusunulen Turkiye’de, nargile kullanicilarinin sigara kullanicilarina kiyasla dumana maruz kalim ve icim dinamiklerinin degerlendirilmesidir.  Yontem: Istanbul’dan olasilikli olmayan ornekleme yontemi ile nargile (n=20) ve sigara icicisi (n=110) kisiler calismaya dahil edilmistir. Gerek nargile gerekse sigara icicileri benzer protokollerle takip edilerek, iki kez laboratuvar testine tabi tutulmus, icim dinamikleri ve nefeslerindeki karbon monoksit (CO) oraninin yani sira tukuruk ve idrar orneklerinde sirasiyla kotinin ve 1-hidroksipiren (1-HOP) olcumleri yapilmistir. Sigara icenler iki laboratuar izlemi sirasinda ve arada gecen 24 saatlik sure zarfinda ictikleri butun sigaralar icin, nargile icenler ise ozel tasarlanmis benzer bir icim kayit cihazini iki kez sadece laboratuar ortaminda kullanmislardir.  Bulgular:  Ortalama olarak, her bir nargile iciminde inhale edilen duman hacmi sigara icicilerine gore 20 kat daha fazla olup, olcumler sirasiyla 1077.63 ml (± 486.03)' ye karsi 55.96 ml (± 15.12)’dir. Nargile icicilerinde sigara icicilerine kiyasla nargile icimini takiben anlamli olarak daha yuksek CO artisi gorulmustur (ortalamalar: 42.9'a karsi 4.2; p<0.001).  Sigara icicilerine kiyasla nargile icicilerinde daha dusuk kotinin ve 1-Hidroksipiren (1-HOP) duzeyleri gozlenmistir (p<0.001).  Sonuc:  Turkiye’de nargile icimi sirasinda kullanicilar daha fazla miktarda dumana ve daha yuksek CO duzeylerine maruz kalmaktadir. Ancak nargilenin kullanicilar tarafindan rapor edilen daha az siklikta icimine bagli olarak, kullanicilarin diger duman bilesenlerine sigaraya gore daha az duzeyde maruz kaldigi gozlenmektedir.  Nargile icimi esnasinda maruz kalinan yuksek duman hacmi toplum sagligi acisindan endise vericidir. Anahtar Kelimeler:  sigara icme, nargile karbon monoksit, kotinin, 1- hidroksipiren Keywords:  Smoking, waterpipe, carbon monoxide, cotinine, 1-Hydroxypyrene