Yaşlılık Nedeniyle Hukuki Ehliyet Değerlendirilmesi İstenilen Olgularda Hukuki Ehliyet Değerlendirme Formu'nun (HEDEF) Uygulanabilirliğinin Ölçülmesi

Turk Medeni Kanunu'na (TMK) gore fiil ehliyeti kisinin, hukuka uygun fiiller yapabilme ve hukuka aykiri fiillerden sorumlu tutulabilmesi ile ilgilidir. Ayirt etme gucune sahip ve kisitli olmayan her ergin kisinin fiil ehliyeti vardir. Hukuk acisindan tam bir eylem yeterliligi icin kisinin ayirt etme gucu bulunmasi ve kisitli olmamasi gerekir. Noterlikler, mahkemeler, tapu mudurlukleri ve benzeri kurumlar, hekimlerden, fiilin hukuki anlam ve sonuclarini algilama yetenegi ile ilgili olarak rapor istemektedir. Bu raporun istenme nedenlerinden birisi de islem yaptiracak kisinin 65 yas ve uzerinde olmasi durumudur. Ulkemizde yaslilar icin fiil ve hukuki ehliyet ile ilgili istenilen raporlarin bir standardizasyonu olmadigi gorulmektedir. Mevcut yasal duzenlemelere gore bu raporlari tum hekimlerin duzenleme yetkisi vardir. Ancak hangi durumlarda ileri degerlendirme yapilmasi gerektigi, bu degerlendirmeleri hangi uzmanlik dallarinin yapmasi gerektigi acik degildir. Bu calismada, adli psikiyatri uygulamalarinda gelistirilen Hukuki Ehliyet Degerlendirme Formunun (HEDEF) uygulanabilirliginin saptanmasi amaclanmaktadir. HEDEF formunun uygulanabilir olmasi, sonraki uygulamalarda standardin saglanmasi ve yayginlastirilmasi acisindan onemlidir. ESOGU Tip Fakultesi Adli Tip Anabilim Dali'na hukuki ve fiili ehliyet raporu icin muracaat eden tum 65 yas ve uzeri yaslilar degerlendirildi. Hastalarin tumune iki farkli uygulayici tarafindan  HEDEF ve Mini Mental Test birlikte uygulandi. Formdan alinan sonuclar, hasta hakkindaki nihai adli psikiyatrik degerlendirme ile karsilastirildi. HEDEF testi 12 puan ve uzerinde olan yaslilarin rutin adli psikiyarik degerIendirme ile uyumlu olarak hukuki ehliyetinin oldugu belirlendi. HEDEF testini iki farkli uygulayici yapmasina karsin sonuclarin tutarli ve anlamli oldugu belirlendi. Testin uygulanabilir, guvenilir oldugu, adli psikiyatri uygulamalarinda yayginlastirilabilecegi dusunuldu.