Türkiye Güllerinin (Rosa L.) Yöresel Adları ve Yetiştikleri Yöreler

Guller 0-3000 m rakimlarda, genelde kirectasi ve volkanik arazilerde, drenaji iyi ve gevsek yapili topraklarda yetismektedir. Guller Turkiye'nin hemen hemen her yoresinde yetismekte veya yetistirilmektedir. Gullerden gida, tibbi ve sus basta olmak uzere pek cok sekilde yararlanilmaktadir. Buna karsin insanlarin gullere olan ilgisinin giderek azalmasi ve sehirlesme baskisi gullerin genetik cesitliligini ciddi olarak tehdit etmektedir. Bunun yaninda gullerin yoresel adlari ve faydalanma sekilleri de her gecen gun unutulmaktadir. Bu calismada Turkiye'de yetisen Gul taksonlarinin yoresel adlari ve yetistikleri yorelerin belirlenmesi amaclanmistir. Calisma materyalinin onemli bir kismini 2006-2009 yillari arasinda TUBITAK projesi kapsaminda Turkiye genelinden toplanan herbaryum ornekleri olusturmaktadir. Calisma sonucu olarak Turkiye'de yetisen gullerden toplam 35 taksona ait 184 kayit verilmistir. Guller icin toplam 37 farkli isim kullanildigi ve halkin en cok kullandigi isimlerin Kusnurnu ve Şilan oldugu belirlenmistir. R. canina'nin 11 ilden, R. damascena var. trigintipetala'nin 10 ilden ve R. foetida'nin 8 ilden ornekleri toplanmistir. R. canina turunun dogudan batiya genis bir yayilisi oldugu, Goller bolgesinde ekonomik amacla yetistirilen R. damascena'nin Ic Anadolu ve Kuzeydogu Anadolu'da da yayilis gosterdigi ve Dogal gullerden R. dumalis, R. foetida ve R. hemisphaerica turlerinin ekonomik onem tasidigi belirlenmistir. Ayrica en cok gul taksonunun sirasi ile Isparta, Erzincan, Antalya, Artvin, Konya, Gumushane ve Van illerinde yetistigi belirlenmistir.