Geleneksel Otorite ve Liderlik: Dini Aktörler Olarak Seydalarda Dinsel İtibarın İnşa Süreçleri

Bu calismada, geleneksel dini kurum ve aktorlerinin tarihsel surec icerisinde var olma stratejileri ile beraber aktorlerin mevcut durumda daha cok hangi yontemler ile geleneksel otorite ve itibarlarinin devamini sagladigi uzerinde durulmustur. Dogu ve Guneydogu Anadolu bolgelerinde siklikla ‘seyda’ olarak karsimiza cikan dini aktorler, Max Weber’in calismalarina referansla fonksiyon karizmasi kapsaminda anlasilmaya calisilmistir. Fonksiyon karizmasina sahip seyda kendi ozel ve sinirli alaninda belli bir hâkimiyet ile var olan itibar ve otoritesinin devamini saglama yonunde bir takim girisimlerde bulunurken yeni yerlere ve muntesiplere ulasma gayreti icinde oldugu da gorulmektedir. Bu baglamda geleneksel dini argumanlarin yogun hissedildigi ozellikle kirsal kesimlerde seydalar karizmalarinin sunum alani olarak taziye, dugun, cenaze ama ozellikle toplumsal sorunlarda araci veya cozucu olarak on plana cikarak mesruiyetlerini saglarlar. Cunku seyda bu sekilde surdurmek istedigi karizmasinin bir geregi olarak alanda olmak ve kendisini ispat etmek zorundadir. Aksi durumda karizmanin istikrarsiz dogasindan kaynakli olarak varlik imkâni bulamaz. Bu yonuyle bu calismada toplamda 30 seyda ile yari yapilandirilmis gorusme formu uygulanarak nitel-yorumsamaci-etnografik bir calisma gerceklestirilmis ve seydalarin dinsel itibarlarinin insasi icin uyguladigi formulasyonlar incelenmistir.