The Place and Importance of the Sturgeon in the Second Industrial Plan (1936) of Republic of Turkey

Mersin baligi havyari, gecmisten gunumuze dunyanin en pahali gida maddesi olarak nitelendirilebilir. 1980’li yillara kadar, dunya capinda avciligin % 90’inin gerceklestigi Hazar Denizi’nde avlanan mersin baliklarindan elde edilen havyarin kilosu 10.000 Dolara kadar satilmakta iken gunumuzde dogal stoklarin neredeyse tamamen tukenmesi nedeniyle dogal havyar yerini, kilosu 2000-3000 Dolara satilan kultur havyarina birakmistir. Ulkemizde 1970’li yillara kadar Kizilirmak, Yesilirmak, Sakarya nehirleri ve mansaplarinda onemli miktarlarda mersin baligi avlanmakta ve yilda yaklasik 8 ton havyar uretilmekteydi. Ulkemiz ekonomisi icin onemli bir gelir kaynagi olarak gorulen havyar sanayii, 1936 yilinda hazirlanan “Turkiye Cumhuriyeti’nin Ikinci Sanayi Plani”nda da yer almis olup, gelistirilmesi gereken onemli sanayi kollarindan biri olarak desteklenmeye deger gorulmustur. Turkiye Cumhuriyeti’nin Ikinci Sanayi Plani, 1930’lu yillardaki mersin baligi ve havyar uretim miktari ile havyar satis fiyatlarina iliskin veriler yani sira, Kizilirmak, Yesilirmak, Sakarya nehirlerinin dogal yapisina iliskin onemli bilgiler icerdiginden tarihsel deger de tasimaktadir. Bu nedenle bu calismada, Sanayi Planinin mersin baliklari hakkinda tarihsel deger tasiyan sozkonusu bolumu aynen verilmis olup, bu bolumdeki bilgiler ve gunumuzdeki durum karsilastirilarak degerlendirilmistir.