Nieznośna lekkość bytu Milana Kundery w reżyserii Philipa Kaufmana: od eseju do love story

Zacytowana w motcie kwestia Pana ze scenicznej wariacji na temat dzieła Denisa Diderota posłużyła Milanowi Kunderze jako ilustracja nieco ogólniejszej opinii, która dotyczy także filmowych adaptacji literatury. Skondensowaną wersję tej myśli wyraził pisarz w osobliwym, autorskim słowniku dołączonym do Sztuki powieści, dokładniej – znalazła się ona w haśle „Rewriting”: „Wywiady, rozmowy, cytowane wypowiedzi. Przeróbki, adaptacje filmowe, telewizyjne. Rewriting jako duch epoki”. Natomiast szerzej Kundera komentował to w przedmowie do Kubusia i jego Pana, zatytułowanej znamiennie Wprowadzenie do wariacji: