The Methods Used in Nonparametric Covariance Analysis

Amac: Parametrik kovaryans analizi (ANCOVA) varsayimlarinin saglanamamasi ve/veya bagimli degiskenin iki degerli/siralayici olcekli olmasi durumunda, parametrik olmayan ANCOVA yaklasimlarindan yararlanilmaktadir. Parametrik olmayan ANCOVA metodolojisinde Quade, Puri & Sen ve McSweeney & Porter metotlari, Rankli ANCOVA yontemleri olarak bilinmektedir. Ancak yaygin kullanilan programlarda, bu metotlarin uygulanmasina yonelik modul(ler) bulunmamaktadir. Bu calismanin amaci Rankli ANCOVA yaklasimlarini tanitmak, yazarlar tarafindan gelistirilen web tabanli bir programda uygulamasini yapmak ve bu yaklasimlarin avantajlarindan bahsetmektedir. Gerec ve Yontemler: Rankli ANCOVA yaklasimlarinin teorik ozellikleri ve uygulama adimlari tanimlanmis ve her bir yaklasimin uygulanmasina yonelik web tabanli bir program olusturulmustur. Sigara kullanma durumunun biyokimyasal tetkik sonuclari uzerindeki etkisinin incelendigi saglik alanindaki bir calismadan simule edilen veriler yardimiyla web tabanli bir program uzerinde her bir yaklasimin uygulamasina da yer verilmistir. Bulgular: Her ne kadar, bu calismada aciklanan yaklasimlar icin yaygin kullanilan istatistik programlarinda ozel bir modul olmasa da, bu yaklasimlarin kolaylikla uygulanabilecegi simule verilerle olusturulmus klinik bir calisma uzerinde gosterilmis, yaklasimlarin sonuclari verilmistir. Sonuc: Bircok arastirmada orneklem genisliginin kisitli olmasi ve/veya bagimli degiskenin normal dagilim gostermemesi durumunda, faktoriyel modeller icin parametrik yontemlerin kullanilmasi, Tip I hata oraninin artmasina ve testin gucunun azalmasina neden olmaktadir. Bu hatayi azaltmak icin calismada onerilen yaklasimlarin kullanilmasi tavsiye edilmektedir. Bu yaklasimlarin, web tabanli program sayesinde de yaygin kullanima ulasacagi dusunulmektedir.