DENİZ TAŞIMACILIĞINDA BROKER SEÇİMİ KARARINI ETKİLEYEN KRİTER SKORLARININ BELİRLENMESİ VE ALTERNATİFLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Her gecen gun agirlasan rekabet kosullari yuzunden gerek hizmet sektoru gerekse uretici firmalar faaliyetlerini ana ve yan alan olmak uzere ikiye ayirmaya baslamislardir. Ana faaliyetler, firmalarin rakiplerine gore ustun ve farkli degerler yaratmak icin yatirimlarini yogunlastirdiklari alanlardir. Yan faaliyetler ise firmalarin disardan ek destek aldigi alanlar olarak tanimlanabilir. Dis ticarette faaliyet gosteren ureticiler ve tasimacilik hizmeti sunan isletmeler temel alanlari uretim ve tasimacilik hizmetlerine odaklanirken destekleyici, tamamlayici ve kolaylastirici hizmetler icin aracilardan yardim almaktadirlar. Deniz tasimaciliginda aracilar gemi sahibi veya isletmesiyle yuk sahibi veya yuk temsilcisi arasinda kopru islevi goren kisilerdir. Bu aracilara gemi acenteleri, forvarder isletmeleri ve brokerler ornek gosterilebilir. Bu calismanin amaci, deniz tasimaciligi alaninda faaliyet gosteren broker seciminde kullanilan kriterlerin belirlenmesi ve bu kriterlerin agirliklarinin tespit edilmesidir. Calismanin metodolojisinde Cok Kriterli Karar Verme (CKKV) yontemlerinden biri olan Bulanik TOPSIS yontemi ile uzman gorusu alinarak her bir kriterin agirliklari ve onem dereceleri hesaplanmistir. Son olarak ise yine CKKV yontemlerinden biri olan VIKOR yontemi ile brokerlik hizmetine ihtiyac duyan bir firmanin, satin alacagi brokerlik hizmeti icin en uygun alternatif sirketlerin siralanmasi yapilmistir.