Vakıf Belgelerine Göre Osmanlı Devleti’nin Kuruluş Dönemi Aileleri II: Âl-i Timurtaş Paşa

Osmanli Devleti’nin kurulusunda âmil olan etkenler, bu surecten pay sahibi olan zumreler ve bu zumreler icinde on plana cikan onemli aileler uzerinde yapilan arastirmalar, belge yetersizligine bagli olarak sinirli sayida kalmistir. Osmanlilarin cok kisa bir sure icerisinde cihansumul bir devlet haline gelirken, baslangicta kendilerinden daha guclu olduklari dusunulen beyliklerin onune nasil gecmis olduklarini aciklamaya calismak cok kolay olmamistir. Ozellikle bu donusumun belirgin bir sekilde hissedildigi Murad Hudâvendigâr ve oglu Yildirim Bayezid donemlerinde izlenen siyaset, Osmanlilarin devsirmelere dayanarak kendileri ile ayni asabiyete dayali beylikleri ortadan kaldirma faaliyeti olarak tanimlanmistir. Bu calisma, Osmanli Devleti’nin teessusunu baslatan “hutbe”ye olan biatin sinirlarinin Bithynia’yi astigi yonundeki tezin bir devami olarak, beylikler uzerindeki gevsek vassallik baginin tam hâkimiyete evrilme surecini, Kara Timurtas Pasa ve evlatlari uzerinden gozler onune sermek amaciyla kaleme alinmistir. Devletin kurulusu asamasinda sahip olduklari erki, “buyuk feth”e kadar Candarli vezir ailesi gibi babadan ogula araliksiz devam ettiren Timurtaszâde’lerin, kurulus devrinin cok onemli bir diger ailesi olarak kabul edilmesi gerekir. Ali, Oruc ve Umur Bey’lerden baska Timurtas Pasa’nin Yahsi ve Firuz Bey adlarindaki diger ogullarindan gelen kollarin, Ankara Savasi’ndan sonra devletin yeniden toparlanmasina yaptiklari katkilar ve kurduklari vakiflar vasitasiyla sosyal siyasetteki rolleri bu calismanin genel cercevesini olusturur. Bayezid Pasa’nin, Timurtas Pasa’nin pek bilinmeyen oglu Yahsi Bey’in oglu olduguna yonelik ortaya konulan iddia, calismanin en onemli yonunu teskil etmektedir.