Yeryüzü Şekillerinin Ülkeler Arası Ticarete Etkisi: Türkiye-İran Örneği

Ulkelerin jeopolitik konumlari goz onunde bulunduruldugunda Ortadogu’da kurulan beylikler, ulkeler, imparatorluklar insanlik tarihi boyunca en onemli medeniyetleri olusturmuslardir. Medeniyetlerin olusumunda ve gelisiminde siyasi, sosyal ve ekonomik faktorlerin onemli roller ustlendigi gorulmektedir. Ortadogu’nun cografi yapisi, medeniyetler arasindaki iliskilerin olusum ve gelisiminde onemli bir etken olusturmustur. Safevi-Osmanli ve Iran-Turkiye arasindaki ekonomik iliskiler uzerinde cesitli faktorlerin etkili oldugu gorulmektedir. Yeryuzu sekilleri bu faktorlerden birini olusturmaktadir. Yeryuzu sekillerinin bu ulkeler arasindaki sinirin olusmasinda ve ticari iliskilerin gelismesinde onemli etkisi olmustur. Turkiye-Iran arasindaki sinir bolgesinin daglik olmasi, iki ulke arasindaki karayolu ve demiryolu aginin gelismemis olmasi ve sinir kapilarinin sayisinin azligina neden olmustur. Karasal iklim ozelliklerinin etkili oldugu bu bolgede yukseltinin artmasina bagli olarak iklim sartlari daha da sertlesmektedir. Bu durum, kis mevsiminin uzamasina ve ulasim sisteminin de aksamasina neden olmaktadir. Turkiye’yi Iran’a baglayan demiryolu aginin yeryuzu sekillerinin engebeliliginden dolayi bir hatla sinirli kalmasi ve bu hattin modernizasyon sikintilari, iki ulke arasindaki agir yuk tasinmasini zorlastirmaktadir.