Island Constraints and Adjunct & Argument Asymmetry in Turkish

Turkcede gozlemlenen ana oge – eklenti bakisimsizligi sebebiyle, ana oge konumundaki ne-obeklerinin ada yapisi iceren yapilardaki okumalari dilbilgisel sonuclar verirken, eklenti konumundaki ne-obeklerinin ayni durumdaki okumalari dilbilgisi disi sonuclar vermektedir (Ozsoy 1996, Arslan 1999, Gorgulu 2006, Cakir 2015). Ancak, cevaplanmasi gereken su sorular mevcuttur: (1) Karmasik tumcelerin yan tumceciklerinde bulunan ne-obeklerinin okumalarinda, tumcede herhangi bir ada yapisi mevcut degil ise, ayni sonuc elde edilmekte midir? Bir baska deyisle, ada yapilari gercekten Turkce tarzi dillerde islevsel midir? (2) Turkcede ne-obeklerinin sergilemekte oldugu farkli davranislar ada yapilarina kayitsiz olan daha genel bir eklenti- ana oge bakisimsizliginin bir sonucu mudur? Calismanin verileri 36 soru tumcesi iceren bir Dilbilgisellik Degerlendirme Testi ile 435 katilimcidan elde edilmistir. Calismanin bulgularina gore, ada yapilari tumce duzeyi ne-eklentilerini kapsayacak sekilde Turkcede islevseldir. Ancak, ada yapilarina maruz olup olmasin tum karmasik tumceler icin gecerli olan genel bir eklenti & ana oge bakisimsizliginin varligi da gozlemlenmistir. Ne- ana ogesi okumasi hicbir tumce yapisinda sorun teskil etmez iken, ne-eklentisinin alt tumce icerindeki okumalari herhangi bir ada yapisi mevcut degil iken bile sorunludur. Ada yapilarinin mevcudiyeti durumunda ise, bu tumcelerin okumalari dilbilgisel olarak daha kabul edilemez bir hal almaktadir.