Deyimlerin Edimbilimsel Olarak Ulamlaştırılmasına İlişkin Bir Öneri: Türkçede “erkek”e gönderimde bulunan deyimler örneği

Deyimler, asil anlamlari disinda kullanilarak bir duygu, dusunce ya da durum anlatan, anlatim ozgunlugu olan ve bir kulturun zenginliklerini gosteren kaliplasmis yapilardir. Bu calismada deyim sozluklerinde deyimlerin nasil ulamlastirilmasi gerektigi tartisilmakta ve sonuc olarak alfabetik siralanisa gore sunuma alternatif olabilecek edimbilimsel bir strateji onerisi yapilmaktadir. Calismanin veritabanini Turkiye’de en cok satilan 3 deyim sozlugunde yer alan icinde “erkek” sozcugunun gectigi ve icinde “erkek” sozcugu kullanilmadigi halde “erkek”e gonderimde bulunan Turkce deyimler olusturmaktadir. Arastirmanin sonucunda, onceki calismalardaki sozdizimsel ve anlambilimsel deyim siniflandirmalarinin deyimlerin ulamlastirilmasina iliskin kapsamli bir veri saglayamadiklari; bu nedenle, deyim sozluklerinin edimbilimsel olcutler dikkate alinarak yeniden duzenlenmesi gerektigi saptanmistir. Bu sonuc, hem Turkcenin anadil ve yabanci dil olarak ogretilmesi icin ders materyallerinin gelistirilmesine katki saglayacak hem de kultur ve dusunce dunyasinin birer yansimasi olan deyimlerin kavramsal ulamlarinin ortaya konmasi, gunumuzde cok calisilmaya baslanan anlambilimsel ag arastirmalarini da kapsayan bilgisayarli dilbilim calismalari icin Turkcenin kavram haritasinin cikartilmasi icin bir baslangic olacaktir.