Televisie in de jaren zestig

Een tijdgenoot uit de jaren zestig schreef over 'verhevigde sociale communicatie' in dat decennium en over de 'enorme betekenis' van televisie. 'Misschien meer dan waar ter wereld ook is de televisie in Nederland instrument geworden van de nationale gedachtenwisseling en van de nationale ruzies'1. Deze getuigenis staat niet op zichzelf. Zij nodigt uit tot een (eerste) verkenning van de betekenis van dit medium, dat in ieder geval statistisch gezien in dit tijdvak zijn massale reikwijdte verwierf. Ik kies voor een historisch onderzoek met de klemtoon op journalistieke patronen en betrouwbaar te achten kijkersonderzoek. Het institutionele aspect van de omroepgeschiedenis, beleid en ontwikkeling van de zendgemachtigden, blijft achterwege evenals een analyse van de verhouding tussen verzuilde omroep en de leden alsmede de verschuivingen daarin. In dit artikel wil ik uit de baaierd van gegevens bijzondere aandacht vragen voor nieuwe vormen van activisme in verband met televisie, voor veranderingen in de politieke cultuur, voor de betekenis van televisie met betrekking tot het ontstaan van een 'permissive society' en voor de historische interpretatie in de media van de tweede wereldoorlog en van de Nederlandse militaire acties tegen Indonesie. Vooraf wil ik het ontstaan belichten van een bepaalde mediacode, die vanaf de overheidsbemoeienis met de radio tot aan het decennium van 1960 de omroep heeft beheerst.