I. DÜNYA SAVAŞI SIRASINDA RUS DONANMASININ TRABZON VE ÇEVRESİNİ BOMBALAMASI

Osmanli Devleti’nin Birinci Dunya Savasi’nda mucadele ettigi cepheler icinde, gelecege yonelik en agir ve dikkate deger gelismeler hic kuskusuz Kafkas Cephesi’nde meydana gelmistir. Savasin baslangiciyla birlikte Rus donanmasi Osmanli Devleti’nin Karadeniz’deki limanlarini ve kiyi sehirlerini bombalamaya baslamistir. Kafkas Cephesi’nin cokmesi ve ustunlugun Rus ordusuna gecmesiyle denizden ve karadan Rus ordusunun kiskacina giren Dogu Karadeniz Bolgesi, 1916-18 yillari arasinda cok dramatik olaylara sahne olmustur. Bunlardan en onemlisi bolge Muslumanlarinin bati illerine dogru baslatmis olduklari kitlesel goc olayidir. Bolgede “Muhacirlik” olarak adlandirilan bu donem halkin sosyal hafizasinda derin izler birakmis ve sozlu kulturle gunumuze kadar ulasmistir. Ocak 1916’da Lazistan Sancagi kiyilarinda baslayan Rus bombardimani ve ardindan yasanan isgal, 18 Nisan’da Trabzon Vilayeti’nin merkez sancagi olan Trabzon sehrinin isgaliyle sonuclanmistir. Bu makalede, hem soz konusu surecte yasanan askeri harekât Rus ve Turk taraflarinin kayitlariyla ele alinmis, hem de Trabzon Vilayeti kiyilarina yonelik Rus bombardimanlarinin verdigi zayiatlar degerlendirilmistir. Anahtar Kelimeler: Trabzon Vilayeti, Lazistan Sancagi, Rus bombardimani, Muhacirlik, Rus isgali.