KARŞI MİHNE UYGULAMALARI VE ER-RİSALETÜ’L-KÂDİRİYYE (KÂDİRÎ İTİKADI)

Mihne sureci, Islam dusunce tarihinde onemli kirilma noktalarindan birisidir. Esas itibariyle mihne donemine kadar bilimsel olarak ilahi sifatlar ve Kelamullah problemi baglaminda tartisilan Halku’l-Kur’an meselesinin Abbasi Halifesi Me’mun tarafindan bir devlet politikasi haline getirilerek uygulanmasinin bedeli cok agir olmustur. Mihneden muzaffer cikan Ehl-i Hadis Mu’tezile’ye karsi mihne uygulamistir. Bu durum Mu’tezile’nin tedrici olarak tarih sahnesinden cekilmesine, Hanbeliligin ortaya cikmasina neden olmustur. Halife el-Kâdir’in uygulamalari ve Kâdiri Akidesi de bu uygulamalarin bir parcasidir. Kâdiri Akidesi , bir yandan Hanbeli akaidi cercevesinde Sunni inanclari ve anlayisi yansitan, diger yandan hem Şii, hem Mu’tez i l i ve hatta E s ’ar i doktrinlerine de muhalif; ama ayn i zamanda siyasi h u viyeti olan butun Muslumanlarin inanc esaslari olarak sunulan bir amentu metnidir.