Aşağı Sahra’da çam ağaçlandırma sahalarında Bacillus thuringiensis var. kurstaki 3a 3b ile ilaçlanan çam kese böceklerinin anında ve geç ölümü

Cezayir’de Asagi Sahra bolgesinde bulunan agaclandirilmis Pinus halepensis ormaninda 1500 hektarlik alana cam kese boceginin ucuncu ve dorduncu larva evresine karsi havadan ilaclama uygulamasi yapilmistir. Kullanilan mikrobiyolojik insektisit, Bacillus thuringiensis var. kurstaki 3a 3b iceriyordu. Ilac uygulamasindan sonra 7. ve 14. gunde tirtil kolonilerinden ornekler toplanarak aninda olum degerlendirilmistir. Gec olum ise, ilk olarak tirtillar icin 80 ve 100 gun sonra sahada belirlenmis, ikinci olarak ise pupalar icin Btk uygulamasina ragmen sag kalan tirtillari goc doneminde larva dongusunun sonunda toplayip buyuterek belirlenmistir. Tirtillarin olum hizi, 7 ila 100 gun arasinda artis gosterirken ilaclama yapilan bolgede ortalama %93 olarak belirlenmistir. Ilaclamaya maruz kalan tirtillar Beauveria bassiana ile daha fazla kontamine olmus ve Erigorgus femorator Aub. (Hym, Ichneumonidae) ve Phryxe caudata Rond. (Dipt. Tachninidae) tarafindan istila edilmis durumdaydi. Sag kalan boceklerin cinsiyet orani, erkeklerin lehine olacak sekilde 1,7 idi. Bu durum disi tirtillarin Btk’ya karsi daha duyarli oldugunu dusundurmektedir. Anahtar kelimeler: Thaumetopoea pityocampa, Parazitlik, Zararli kontrolu, Pinus halepensis