Beyin Ölümlü Adli Olgulardan Transplantasyon Amaçlı Organ Alımında Ortaya Çıkan Hukuki Sorunlar ve Adli Tıp Açısından Önemi

Amac: Organ nakli bircok hasta icin yasamin belki de son secenegi olarak oldukca onemlidir. En onemli organ kaynaklarindan biri ise beyin olumu gerceklesen olgulardan yapilan nakillerdir. Bunlarin onemli bir kismini ise adli olgular olusturmaktadir. Bu calisma adli olgulardan yapilan nakillerle ilgili sorunlarin ortaya konmasi amaciyla yapilmistir. Olgularin ozellikleri ve konuyla ilgili taraflarin gorusleri incelenmistir.Gerec ve Yontem: Retrospektif tarama ve anket uygulamasi olarak yapilan calismada; Istanbul Bolge Organ ve Doku Nakli Hizmetleri Koordinasyon Merkezi beyin olumu bildirim formu ve diger kayitlarindan 2005-2009 yillari arasinda beyin olumu gerceklesmis 810 olgu incelenmistir. Anket calismasi; Istanbul Saglik Mudurlugu Genel Egitim ve Arastirma Hastaneleri Yogun Bakim Uniteleri’nde gorev yapan gonullu 279 hemsire ve 179 hekime uygulanmistir.Bulgular: Incelenen 810 olgunun 259 (% 32.0) ’unu adli olgularin olusturdugu gorulmektedir. Donor olan beyin olumlu 273 olguda, adli olgu oram %39.9’dur. Beyin olumu gerceklesmis 109 adli olgu orijine gore incelediginde; donor olan 44 (%40.4) ve donor olmayan 58 (%38.7) olguda birinci sirayi trafik kazalari aldigi, bunu donor olan 33 (%30.2) ve donor olmayan 19 (%12.7) oranla atesli silah yaralanmalarinin izledigi belirlenmistir. Donor olan adli olgularin savci izni kayitlari incelendiginde; sadece %6 olguda kayit oldugu gorulmektedir. Anket calismamizda, hemsirelerin %69.1’i, hekimlerin 74.1’i ulkemizde organ nakli ile ilgili yasada, adli olgulardan organ alinmasi kosullarini belirleyen ve mevcut eksiklikleri tamamlayan yeni yasal duzenlemelerin yapilmasi gerektigine inandiklarini belirtmislerdir.Sonuc: Anket calismasina katilan saglik calisanlarinin buyuk cogunlukla belirttikleri uzere ulkemizde adli olgulardan organ nakliyle ilgili kosullari belirleyen ve mevcut eksikleri tamamlayan yeni yasal duzenlemelere gereksinim vardir.Anahtar kelimeler: Beyin olumu, Adli olgu, Organ nakli, Otopsi.