Türkiye Cumhuriyetin İlanından 2005’e Eğitim Felsefelerinin İlkokul Programlarına Yansıması

Bilgelik sevgisi anlamina gelen felsefe, insanin zihninin sistematik bir bicimde calismasinin urunudur. Egitim felsefesi ise egitimin imkâni, dogasi, amaclari ve yontemleri ile ilgili problemleri, felsefeye ozgu yontemlerle ele alan felsefe dalidir. Egitim felsefeleri egitim programlarinin sekillenmesinde onemli unsurlardan biridir. Cunku egitim programlari gelistirilirken, egitim felsefeleri programin hem yonunun hem de iceriginin olusmasinda onemli bir rol oynamaktadir. Alanyazindaki calismalarda, egitim programlarina basat egitim felsefelerinin yansiyip yansimadigini ya da agirlikli olarak programlarda hangi egitim felsefelerinin yansidigini gosteren herhangi bir calisma yer almamaktadir. Bu arastirmada 1926’dan 2005’e gelistirilen ilkokul/ilkogretim programlarina hangi egitim felsefelerinin yansidiginin belirlenmesi amaclanmistir. Var olan durumu betimlemeyi amaclayan nitel arastirmada, 1926 Ilk mekteplerin mufredat programi, 1936, 1948, 1968 ilkokul programlari ile 1998 ve 2005 ilkogretim programlari analiz kapsamina alinmistir. Arastirmanin ana veri kaynagi olan ilkokul/ilkogretim programlari dokuman incelemesi teknigi kullanilarak incelenmistir. Programlarin genel amaclari, amaclari, hedef ve hedef davranislari/kazanimlari, icerikleri, ogrenme-ogretme surecleri, olcme ve degerlendirme yaklasimlari, araclari ve yontemleri icerik analizi ile cozumlenmistir. Arastirmada, 1926’dan 2005 yilina kadar gelistirilen ilkokul/ilkogretim programlarinda ilerlemecilik ve esasicilik felsefelerinin, 2005 programinda ise ilerlemecilik felsefenin goruldugu sonucuna ulasilmistir. 2005 programinin uygulamasinin ilerlemecilik felsefesinden uzak oldugu gorulmustur. Ilkokul programlarinda toplumsal, ekonomik ve tarihi temellerinin incelenmesi onerilmistir.