Pliyosen Dorutay Havzası (Özalp-Van) Gölsel Çökellerinin Yapısal ve Sedimantolojik Özellikleri

Arap ve Avrasya Plakalari arasinda gelisen carpisma, Miyosen ve sonrasinda Van Golu ve cevresinde bircok dag arasi havzanin olusumuna sebep olmustur. Bu havzalardan birisi de Van’in Ozalp ilcesinde bulunan Pliyosen Dorutay Havzasi’dir. Karbonifer yasli metamorfikler ve Kretase ofiyolitlerinden olusan temel kayaclar uzerinde uyumsuz olarak gozlenen Pliyo-Kuvaterner yasli golsel cokeller, bu donemde bolgede bulunan genis yayilimli bir golun varligini isaret etmektedir. Deniz seviyesinden 2060 m yukseklikte ve 150 km2 yayilima sahip olan bu eski golun sinirlari, golsel cokeller icerisindeki kiyi fasiyesleri yardimiyla belirlenmistir. Golsel cokellerin, cokelme alt ortamlarinin ve ortam kosullarinin anlasilmasi icin sedimanter fasiyes ozellikleri incelenmis ve bolgede 8 adet sedimanter fasiyes ile sig gol ve golsel kiyi ortamini temsil eden 2 adet fasiyes birlikteligi ayirt edilmistir. Dorutay Havzasi tektonizmanin oldukca aktif oldugu bir bolgede yer almaktadir. Gerek havza kenarlarinda, gerekse cokel dolgusunda gozlenen faylar, havzanin jeolojik evriminde onemli rol oynamaktadir. Ozellikle bu calismada isimlendirilen Cirakkoy Fayi, bolgenin kapali havzadan acik havza kosullarina gecisinin ana sebebidir. Deprem kayitlari ve jeomorfolojik veriler, havzanin tektonik acidan gunumuzde de aktif oldugunu gostermektedir. Anahtar Kelimeler: Dorutay Havzasi, Dogu Anadolu, fasiyes analizi, golsel cokeller, Ozalp-Van, yapisal jeoloji