Rosmarinus officinalis L., Lavandula stoechas L. and Tilia cordata Mill. Sulu Ekstrelerinin in vitro İnsan Periferal Kan Lenfositleri Üzerindeki Sitotoksik ve Genotoksik Etkileri

Bu calismanin amaci Rosmarinus officinalis , Lavandula stoechas L. ve Tilia cordata Mill'den elde edilen sulu ekstrelerin (infuzyon ve dekoksiyon), insan periferal kan lenfositleri uzerindeki in vitro sitotoksik ve genotoksik etkisinin arastirilmasidir. Bu amacla, 3 kadindan alinan lenfositler, R. officinalis (1.5 ve 3 mg / ml), L. stoechas (0,4 ve 1,2 mg/ ml) ve T. cordata (1 mg / ml ve 3 mg / ml) sulu ekstreleri ile 48 saat sureyle muamele edilmistir. Denemelerde PBS negatif kontrol olarak, Mitomisin C (MMC) (0,25 μg / ml) ise pozitif kontrol olarak kullanilmistir. Ekstrelerin lenfositlerdeki sitotoksik etkisi, mitotik indeks hesaplanarak belirlenmistir. Ayrica, lenfositlerideki kromozom aberasyonlari ve mikronukleus olusumlari da belirlenmistir. Deneyde kullanilan sulu ekstreler, kontrol gruplarina kiyasla konsantrasyon artisina bagli olarak, periferal lenfosit hucrelerinde bolunmeyi onemli olcude azaltmistir (p <0,01). Yine, metafazdaki hucrelerin sayisi da azalmistir. Bu nedenle, periferal lenfositlerde kromozom incelemesi yapilamamistir. Bununla birlikte, sulu ekstre muameleleri periferal lenfositlerde kontrol gruplarina kiyasla mikronukleus olusumuna neden olmiustur (p <0,01). L. stoechas ve T. cordata'nin 3 mg / ml dekoksiyon ekstreleri, 48 saatlik muameleden sonra lenfositler uzerinde en yuksek sitotoksik etkiyi gostermistir. En yuksek genotoksik etki ise 1.2 mg / ml L. stoechas dekoksiyon ekstresi ile muameleden sonra ortaya cikmistir.