YİRMİNCİ YÜZYILDA KÜLTÜREL BELLEK VE GELENEĞİN YENİDEN İHYASI BAĞLAMINDA MEHTERHÂNE-İ HÂKÂNÎ

OZET Turk kultur tarihinde askeri muzik gelenegi milattan onceki Turk devletlerine kadar uzanmaktadir. Bu gelenek, T ug, Tablhâne ve N evbethâne adlariyla Selcuklular’dan Osmanlilara gecmistir. Osmanlilarda uzun sure devam eden mehter gelenegi 1826 yilinda Yeniceri Ocagi ile birlikte ortadan kaldirilmistir. II. Mesrutiyet’ten (1908) sonra zuhur eden milliyetcilik ve Turkculuk dusuncelerinden dolayi gelenegin icadi olarak toren ve bayramlarin yani sira gelenegin ihyasi olarak 1914 yilinda Askeri Muze’de Mehterhâne-i Hâkâni adiyla tekrar canlandirildi. Batililasmanin yogun etkisinden dolayi eski geleneklere yenileri de eklenerek; kiyafet, calgilar ve repertuar bakimindan, gelenekten gorece farkli bir mehter takimi tesekkul etmistir. Yeni kurulan Cumhuriyetle birlikte Mehterâne-i Hâkâni ’nin gorevine son verilmistir. Bu makalede, yirminci yuzyilda kulturel ve toplumsal bellek baglaminda Mehterâne-i Hâkâni’nin yeniden canlandirilmasi ve sonlandirilmasi hususu, siyasal ve toplumsal nedenleri de dikkate alinarak, tarih, sosyoloji ve antropoloji bakis acisiyla birlikte muzikoloji ve etnomuzikoloji arastirma yontemleriyle incelendi.