Tip 1 Diyabetli Genç Yetişkinlerin Hastalığa Psikososyal Uyumları ve Stresle Başaçıkma Tarzları

Amac: Bu calisma tip 1 diyabetli genc yetiskinlerin hastaliga psikososyal uyumlari ve stresle bas etme tarzlarini incelemek amaciyla yapildi. Yontem: Kesitsel ve tanimlayici tipte planlanan arastirmanin orneklemini Agustos 2012-Ocak 2013 tarihleri arasinda diyabet poliklinigine basvuran 128 hasta olustudu. Veriler oz-bildirim yontemi ile toplandi. Veri toplama araci olarak Tanitici Bilgi Formu, Hastaliga Psikososyal Uyum-Oz Bildirim Olcegi (PAIS-SR) ve Stresle Basa Cikma Tarzlari Olcegi (SBTO) kullanidi. Verilerin istatistiksel degerlendirmesi tanimlayici ve cikarimsal testler t testi, Mann Whitney U testi, tek yonlu varyans analizi ve korelasyon analizi ile yapidi. Bulgular: Hastalarin %73’u kadin, %51.6’si bekâr, %51.6’si universite mezunu, yas ortalamasi 28.39±7.25, hastalik suresi 11.81±7.65 yil ve %92.2’sinde HbA1c ≥ %6.5’dir. Hastaliga Psikososyal Uyum-Oz Bildirim Olcegi sonuclarina gore hastalarin %99.2’nin hastaliga uyumu “kotu” sinirlari arasindadir. Hastaliga psikososyal uyum alt boyutlarinda kadinlar caresiz yaklasimi (t=4.06, p=0.001), erkekler (t=1.98, p=0.04), bekârlar (t= -1.98; p= 0.04) ve BKI’i normal olanlar (t= 2.54; p= 0.01) kendine guvenli yaklasimi, universite mezunlari (F=3.79,p=0.02) ve BKI’i normal olanlar (t=2.48, p=0.01) sosyal destek arama yaklasimini daha fazla kullanmistir. Hastaliga psikososyal uyum olcegi toplam puani ile stresle basa cikma tarzlari olceginin caresiz yaklasim ve boyun egici yaklasim alt boyutlari arasinda pozitif yonde anlamli zayif bir iliski oldugu belirlenmistir (p<0.05). Sonuc: Calismada hastalarin tamamina yakinin psikososyal uyumlarinin zayif oldugu, kadin, bekar ve egitim duzeyi dusuk olanlarin kotu uyum ve etkisiz bas etme acisindan daha fazla risk tasidiklari belirlendi. Anahtar Kelimeler: Tip 1 diyabet, psikososyal uyum, stresle basa cikma, hemsirelik.